بهترين زمان مشاوره با دندانپزشك براي پذيرش توصيه هاي پيشگيري، زماني است كه زوجين منتظر فرزند هستند. مشورت در مورد عادات بهداشتي و غذايي و تأثير الگويي آن بر روي كودك در بهبود سلامت دهان ودندان والدين و كودك هردو مؤثر است.

در مشورت قبل از تولد، نسبت به نحوه رويش دندانهاي كودك نيز تذكر داده مي شود.

 

مراقبت از دندانها با رويش اولين دندانهاي شيري آغاز مي شود، گرچه تميز كردن و ماساژ لثه ها قبل از رويش دندان به تميز نمودن دهان و رويش دندانها كمك مي كند و تميز كردن را در اين مرحله مي توان با پيچيدن گاز مرطوب دو لايه يا پارچه تميز به دور انگشتان والدين انجام داد. اين اقدام بايد روزي يكبار انجام شود و ساده ترين روش، قراردادن كودك بر روي يك بازو و ماساژ دندانها با دست ديگر مي باشد.
معرفي مسواك داراي الياف نرم و مرطوب به كودك ، زماني توصيه مي شود كه والدين حين كار با آن احساس راحتي كنند.(حداكثر در يك سالگي)

در اين گروه سني، استفاده از خمير دندان توصيه نمي شود. كف كردن آن براي كودك نا خوشايند بوده و احتمال بلع فلورايد نيز وجود دارد.

والدين بايد اين كار را در زمان خاصي براي كودك انجام دهند. و بقدر امكان از كودك تعريف و ستايش كنند تا به رعايت بهداشت دهان تشويق شود. به هر حال در مورد كودك معترض به مراقبتهاي دهان ودندان، والدين را بايد به استقامت توصيه نمود.

 

بهترين مسواك براي كودكان در اين سنين، استفاده از سر كوچكتر و دسته ضخيم تر مي باشد. موهاي مسواك بايد نرم و از نوع انتهاي گرد باشد. اين نوع مسواك ضربه كمتري به بافت لثه وارد كرده و توانايي زياد در تميز كردن بين دندانها دارد. خمير دندان كودك بايد داراي فلورايد، سايندگي كم و تأئيد ADA باشد. استفاده از خمير دندان فلورايددار بايد از 3 سالگي آغاز شود و ميزان بسيار كمي(Pea Size) روي مسواك قرار داده شود.
بهترين روش مسواك زدن براي كودكان، روش اسكراب افقي است كه مسواك بطور افقي روي سطوح بيروني و زباني دندانها گذاشته شده و با حركت مالشي به جلو و عقب حركت داده مي شود.

پس از مسواك زدن، تميز كردن سطوح بين دنداني در مورد هر دو دنداني كه با هم در تماس هستند(شيري يا دائمي) ضروري است و وسيله استاندارد اين كار نخ دندان است. نخ دندان توصيه شده نوع نايلوني غير مومي است كه به راحتي از بين تماسهاي محكم عبور كرده و پلاك بيشتري را نيز بر مي دارد. هنگام تميز كردن دندانها با نخ دندان، صداي جيرجير حاصل از حركت نخ دندان برروي دندان تميز شنيده مي شود.

در موارد خاص مثل بيماران ارتودنسي از Superfloss يا Floss-Threader براي كمك به عبور نخ دندان از بين دندانها و زير سيمها استفاده مي شود. گاهي نيز از وسايل كمكي ديگري مثل مسواكهاي بين دنداني ممكن است استفاده شود.

استفاده از خمير دندانها و نخ دندانهاي طعم دار از نظر اغلب كودكان مطلوب است ولي در مورد خمير دندانها بايد توجه شود كه به دليل طعم مطلوب، ميزان مصرف كودك زياد نشده و يا كودك تمايل به بلع آن نداشته باشد.
مسئوليت مراقبت از دندانهاي كودك تا زماني كه كودك خود كاملاً قادر به انجام صحيح روشهاي مراقبتي باشد، با والدين است و آنها بايد به كودك خود در تميزكردن دندانها با مسواك و نخ دندان كمك كنند.

توصيه مي شود والدين كنترل كننده بهداشت دندان كودكانشان مي باشند، تا زماني كه كودك بتواند داخل خطوط رنگ آميزي كند، بند كفشش را گره بزند يا قطعه گوشت سفتي را از ميان ببُرد(حدود 9 سالگي).

مسواك زدن در كودكان با نظارت والدين بايد حداقل يكبار در روز(آخرين كار كودك قبل از خواب شب) و ترجيحاً دو بار در روز انجام شود. زمان مسواك زدن حداقل بايد يك دقيقه باشد و زمان نخ زدن به آن اضافه مي شود. از 6 سالگي به بعد، مصرف دهانشويه هاي فلورايد ، شديداً توصيه مي شود.

 


چه موقع دندانپزشك براي نخستين بار بايد كودك را معاينه كند؟
     اولين ويزيت بايد نزديك به اولين سال تولدش باشد. هنگامي كه اولين دندانها در دهان رويش مي‌يابند كه معمولاً بين سنين 6 تا 12 ماهگي صورت مي‌گيرد بچه شما بايد توسط دندانپزشك كودكان معاينه شود. معاينه بموقع و مراقبتهاي به موقع، لبخند زيبا و سلامت دندانهاي كودك شما در حال و آينده را به ارمغان مي‌آورد.

چرا اينقدر زود؟ مگر يك كودك يكساله يا چند ماهه چه مشكلات دندانپزشكي ممكن است داشته باشد؟
     با اهميت‌ترين دليل آن ايجاد و تنظيم يك برنامه مراقبتي است. مشكلات دنداني ممكن است خيلي زود بروز نمايند و بزرگترين مشكل مربوط به پوسيدگيهاي ناشي از شير دادن با شيشه به نوزاد با هدف خواباندن او مي‌باشد. وقتي نوزاد شما شبها موقع خواب شير خورده(از مادر يا شيشه شير) و يا از آب قند و آب ميوه استفاده مي‌شود در معرض خطر جدي پوسيدگي قرار مي گيرد. نگراني ديگر مربوط است به بيماريهاي لثه. تحقيقات نشان مي‌دهد كه بسياري از كودكاني كه بين سنين 2 تا 3 سالگي قرار دارند، داراي دست كم التهابي خفيف در بافت لثه‌اي مي باشند. اولين ويزيت دندانپزشكي، بهترين فرصت براي پيشگيري از بروز مشكلات دندانپزشكي است. كودكاني كه دندانهاي سالم دارند، جويدن غذا را بهتر انجام داده و حرف زدن را به وضوح و درست ياد مي‌ گيرند و ضمناً لبخندي توأم با اعتماد به نفس دارند. كودك شما از حالا شروع مي‌كند كه عمري را با عادات دنداني خوب بسر برد.

چگونه مي توان از پوسيدگي دنداني ناشي از شيردادن و شيشه شير جلوگيري كرد؟
     شما هيچوقت نبايد با شير دادن از سينه، شيشه شير يا آب ميوه و يا ديگر مايعات شيرين بچه را بخوابانيد. در اين مواقع مي‌توانيد از شيشه حاوي آب و يا از پستانك‌هاي گول‌زن استفاده كنيد. با مراجعه و مشاوره با دندانپزشك كودكان از مقدار كافي فلورايدي كه توسط آب و مواد غذايي كه با هدف پيشگيري از پوسيدگي به بچه شما مي‌رسد مطمئن شويد.

چه زماني بايد شيردادن با سينه و يا با شيشه متوقف شود؟
     با اطمينان از بهداشت و سلامت دندان، كودكان معمولاً از سن 12 ماهگي به بعد از شير گرفته مي‌شوند. براي كودكان شير، غذايي كامل و لازم بوده و بهتر است تغذيه با آن ادامه يابد ولي بايد توجه داشت براي خواباندن به او خورانده نشود.

آيا مكيدن انگشت شست و يا انگشتان ديگر جاي نگراني دارد؟
     عادت مكيدن انگشتان براي كودكان امري طبيعي و غريزي است و معمولاً از دو سالگي به بعد از بين مي‌رود، ولي اگر تا 4 سالگي ادامه يافت و شما از ترك آن دلسرد و نوميد شديد بايد بدانيد كه طولاني شدن اين عادت مي‌تواند ايجاد تغييراتي چون شلوغي و كجي دندانها و مشكلات فكي بنمايد. دندانپزشك با ارائه راهكارهايي چگونگي پيشگيري از طولاني شدن اين عادت را به شما آموزش مي دهد.

از چه زماني بايد دندانهاي كودكان را تميز كرد؟
     هرچه زودتر، بهتر. در دوره نوزادي توسط يك پارچه تميز و نم‌دار لثه و دندانهاي كودكتان را تميز كنيد. اگر دندانپزشك كودكتان استفاده از فلورايد را بمنظور جلوگيري از پوسيدگي توصيه نموده است. شما با ماليدن مقدار كمي از خمير دندان حاوي فلورايد، دندانهاي او را تميز كنيد. بعدها دندانهاي كودكتان را با استفاده از خمير دندان فلورايددار و مسواك‌هاي كوچك و نرمي كه بدين منظور ساخته شده‌اند ، مسواك نمائيد. ضمناً از ياد نبريد كه بيشتر بچه‌ها از مسواك زدن صحيح و مؤثر، عاجز و ناتوانند.

چند توصيه مهم در مورد دندان درآوردن؟
     از سن 6 ماهگي تا 3 سالگي به هنگام رويش دندانهاي شيري، لثه مقداري آزردگي پيدا مي‌كند. بيشتر كودكان در اين مواقع از ليسك‌هاي دندان‌گير، قاشق سرد و يا پارچه‌هاي مرطوب خوششان مي‌آيد. برخي از والدين حلقه‌هاي دندان‌گير خنك شده را به دست بچه مي‌دهند و برخي هم ماليدن لثه‌هاي نوزادشان را بوسيله انگشتان تميز لازم مي‌دانند.


<< صفحه قبل

بازگشت به صفحه مطالب پزشکي