موارد
مصرف: اكسيبوتينين براي درمانتكرر و بياختياري ادرار، بيثباتي عصبيمثانه
و شبادراري مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو مسددگيرندههايموسكاريني
كولينرژيك است و از اينطريق باعث شل شدن عضلات صاف مثانهو دستگاه
ادراري ميشود. همچنين بهطورمستقيم و غيراختصاصي داراي اثرشلكنندگي
برعضلات صاف ميباشد.
فارماكوكينتيك: از طريق خوراكي بهسرعتجذب
ميشود. متابوليسم آن در كبد انجامشده و از طريق كليهها دفع
ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو در مواردانسداد يا از بين رفتن تون روده،
كوليتاولسراتيو شديد يا مگاكولون سمي، انسدادعمده در مجراي خروجي مثانه،
گلوكوم ومياستني گراويس نبايد مصرف شود.
هشدارها: در موارد زير اين دارو بايدبااحتياط فراوان
تجويز شود: سالمندان،مبتلايان بهنارسايي كبدي يا كليوي،پركاري تيروئيد،
بيماري قلبي (بهصورتيكه افزايش ضربان قلب براي بيمارنامطلوب باشد)،
هيپرتروفي پروستات،فتق هياتوس بههمراه رفلاكس ازوفاژيت
وپورفيري.
عوارض جانبي: خشكي دهان، يبوست،تاري ديد، تهوع،
ناراحتي شكم،برافروختگي صورت (بهخصوص دربچهها)، مشكل در ادرار كردن،
سردرد،گيجي، خشكي پوست، اسهال، آريتمي وتشنج از عوارض جانبي اين دارو
هستند.
تداخلهاي داروئي: مصرف همزمان ايندارو با
ديسوپيراميد، داروهايضدافسردگي سه حلقهاي و مهاركنندههايمونوآمينواكسيداز،
آنتيهيستامينها،فنوتيازينها و آمانتادين موجب افزايشاثرات ضدموسكاريني
ميگردد. اين داروموجب كاهش جذب گوارشي كتوكونازولگرديده و با اثرات
گوارشي متوكلوپراميد وسيساپرايد مخالفت ميكند. اين داروباايجاد خشكي
دهان
اثر
نيتراتهاي زيرزباني را كاهش
ميدهد.
نكات
قابل توصيه: اين دارو داراي عوارضجانبي زيادي ميباشد بههمين دليل
مقدارمصرف آن بهخصوص در سالمندان بايدبهطور دقيق تعيين
شود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: 5 ميليگرم 3ـ2 بار در روز،در صورت
لزوم تاحداكثر 5 ميليگرم 4 باردر روز افزايش مييابد. در سالمندان درابتدا 3ـ
2/5 ميليگرم دوبار در روز كهبراساس پاسخ و تحمل بيمار تا 5 ميليگرم2 بار در
روز قابل افزايش است.
كودكان: بالاتر از 5 سال: در بيثباتيعصبي مثانه
3ـ 2/5 ميليگرم 2 بار در روزكه تا 5 ميليگرم 2 بار در روز قابل افزايشاست
(حداكثر 5 ميليگرم 3 بار در روز). درشبادراري (ترجيح در سنين بالاتر از 7سال) 3ـ
2/5 ميليگرم 2 بار در روز كه تا 5ميليگرم 3ـ2 بار در روز قابل افزايش
است(آخرين مقدار مصرف روزانه، قبل ازخواب مصرف شود) تجويز
ميشود.
اشكال دارويي:
Scored
Tablet: 5 mg
موارد
مصرف: اكسيتوسين بهمنظور القاءيا تشديد انقباضات رحمي در هنگامزايمان،
جلوگيري و درمان خونريزي پساز زايمان، درمان سقط ناقص و سقطهايدرماني،
كاهش خروج شير، تشخيصديسترس جنيني و تشخيص عدم كفايترحمي ـ جفتي بهكار
ميرود.
مكانيسم اثر: رحم داراي گيرندههايحساس
بهاكسيتوسين ميباشد.اكسيتوسين باافزايش غلظت كلسيم داخلسلولي، انقباض
عضله صاف رحم راتحريك و به اين ترتيب باتقليد انقباضاتطبيعي، سبب القاء
زايمان و كندشدن موقتجريان خون رحم ميشود. شدت و وسعتانقباضات رحمي
افزايش يافته و منجربهاتساع و محوشدن غشاء دهانه رحمميشود. با پيشرفت
بارداري و ازديادتعداد گيرندههاي اكسيتوسين پاسخ رحمبهاكسيتوسين نيز
افزايش مييابد.
فارماكوكينتيك: متابوليسم دارو
بهوسيلهاكسيتوسيناز بافتي صورت ميگيرد.اكسيتوسيناز در جفت و پلاسما نيز
وجوددارد. نيمهعمر دارو 6ـ1 دقيقه ميباشد.
در
تزريق داخل عضلاني، اثر دارو پس از5 ـ3 دقيقه شروع و طول اثر 3ـ2 ساعت ودر
تزريق داخل وريدي، شروع اثر فوري وطول اثر يك ساعت
ميباشد.
موارد
منع مصرف: در صورت وجودانقباضات هيپرتونيك رحم، انسدادمكانيكي براي
زايمان، مشكلات جنيني،شرايطي كه زايمان از طريق واژن نبايدصورت بگيرد،
مقاومت رحمبهاكسيتوسين، پره اكلامپسي شديد يابيماري قلبي ـ عروقي شديد و
نارساييكليوي، در زنان باسن بيش از 35 سال وزنان باسابقه جراحي سزارين،
نبايدمصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در صورت عدم تناسبسرجنين و لگن
مادر، القاء زايمان بايدبااحتياط صورت گيرد.
2 ـ
در فشارخون خفيف يا متوسط ايجادشده به واسطه بارداري و بيماري قلبي
ـعروقي، دارو بااحتياط مصرف شود.
3 ـ
در مسموميت باآب و كاهش سديمخون، بايد از انفوزيون حجم زياد مايعاتاجتناب
گردد.
4 ـ
اثرات دارو باتجويز همزمانپروستاگلاندينها افزايش مييابد و كنترلدقيق بيمار
لازم ميباشد.
5 ـ
در بيهوشي انسدادي دمي (caudal)ممكن است اثرات افزاينده فشارخونمقلدهاي
سمپاتيك تشديد شود.
عوارض جانبي: اسپاسم رحم، افزايشتحريكپذيري
رحم (كه معمولا بامقاديربالا صورت ميگيرد و ممكن است سبباختلالات جنيني
بهصورت خفگي، مرگ،افزايش تونيسيته، انقباضات تتانيك، آسيببافتي يا پارگي
رحم شود)، مسموميت باآب و كاهش سديم خون ناشي از مصرفمقادير بالا تهوع،
استفراغ، آريتمي، بثوراتجلدي و واكنشهاي آنافيلاكتيك ازعوارض جانبي مهم
دارو ميباشد.
تداخلهاي داروئي: مصرف همزمان
داروبااكسيتوسيكهاي ديگر با افزايش كششرحم، ممكن است سبب پارگي رحم يا
دهانهرحم شود، خصوص اگر دهانه رحم اتساعپيدا نكرده باشد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ باكنترل دقيق ضربانقلب جنين و فعاليت رحم، مقدار دارو
رامطابق بانياز هر فرد ميتوان تنظيم نمود.در صورت مشاهده افزايش فعاليت
رحم يااختلالات جنيني، دارو بايد قطع شود.
2 ـ
از تزريق سريع داخل وريدي دارو بايداجتناب شود.
3 ـ
تجويز طولاني مدت مقادير زياد
دارو
همراه باتزريق داخل وريدي حجمزيادي از مايعات، ممكن است سببمسموميت
باآب و كاهش سديم خون شود.بنابراين بايد از رقيقكنندههاي حاويالكتروليت
استفاده نموده و غلظتاكسيتوسين را زياد و مصرف مايعات رامحدود
نمود.
4 ـ
در صورت مصرف همزمان سايرداروهاي اكسي توسيك، تا زمان كاهشيافتن اثرات
آنها، اكسي توسين تجويزنشود.
مقدار
مصرف: بهمنظور القاء زايمان
milliunits/min 4ـ1، از طريق انفوزيونداخل وريدي تجويز ميشود. كه
بهتدريجبا فواصل بيش از 20 دقيقه افزايش مييابدتا الگوي زايمان بهحالت
طبيعي نزديكشود. حداكثر سرعت انفوزيون
milliunits/min 20 ميباشد و نبايد بيش ازu/day 5 مصرف شود. در جراحي سزارين،5 واحد از دارو
فور پس از زايمانبهصورت آهسته
تزريق داخل وريديميشود. براي جلوگيري و درمانخونريزي پس از زايمان، 5
واحد پس ازخروج جفت از طريق تزريق آهسته داخلوريدي تجويز ميشود. در موارد
حادبراي كنترل خونريزي رحم از انفوزيونداخل وريدي 20ـ5 واحد در 500
ميليليتررقيقكننده غيرهيدراته باسرعت مناسباستفاده ميشود. در سقط ناقص،
سقطاجباري و فراموش شده، 5 واحد از طريقتزريق آهسته داخل وريدي تجويز
ميشودكه در صورت لزوم يا انفوزيون وريدي باسرعت milliunits/min 20 يا بيشتر ادامهمييابد.
اشكال دارويي:
Injection: 5 U/ml, 10 U/ml
موارد
مصرف: فنازوپيريدين براي درمانعلائمي نظير درد، سوزش، احساس دفعفوري يا
تكرار ادرار ناشي از تحريكمخاط مجاري ادراري تحتاني براي مدتكوتاه مصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو داراي اثربيحسكننده و
ضددرد موضعي بررويمخاط مجاري ادراري است.
فارماكوكينتيك: يكي از متابوليتهاي ايندارو
استامينوفن است. فنازوپيريدين تا 90درصد طي 24 ساعت بهصورت تغييرنيافته يا
متابوليت از طريق كليه دفعميشود. در حدود 80 درصد مقدارمصرف بهصورت
استامينوفن و حدود 65درصد مقدار مصرف نيز بهصورت تغييرنيافته دفع
ميشود.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در بيماران مبتلا
بهG6PD بايد بااحتياط مصرف شود.
2 ـ
در صورت مصرف همزمانفنازوپيريدين بايك داروي ضدباكتري دردرمان عفونت
مجاري ادراري، طول درمانبافنازوپيريدين نبايد بيش از دو روز
باشد.
عوارض جانبي: سرگيجه، سردرد،سوءهاضمه، درد يا
كرامپ معده،متهموگلوبينمي، ضعف يا خستگيغيرعادي، زرد شدن چشمها يا
پوست،افزايش فشارخون، اشكال در تنفس،كاهش ناگهاني در ميزان ادرار،
تورمصورت، انگشتها، پاها و احساس تشنگيبامصرف اين دارو گزارش شده
است.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين دارو، رنگ ادراررا بهنارنجي متمايل بهقرمز تغيير
ميدهد وممكن است سبب لكشدن لباس گردد.
2 ـ
براي كاهش دل آشوبه، دارو را بايدهمراه باغذا يا پس از آن مصرف
نمود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: مقدار 200 ميليگرم 3 بار درروز همراه
يا پس از غذا مصرف ميشود.
كودكان: بهعنوان ضددرد مجاري ادراري،mg/kg 4، سه بار در روز
همراه با غذامصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
100 mg
موارد
مصرف: ريتودرين براي جلوگيري اززايمان زودرس غيرپيچيده تجويز
ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو بهطور انتخابيگيرندههاي
بتاـ دوآدرنرژيك را تحريك وموجب شل شدن عضلات صاف
رحمميگردد.
فارماكوكينتيك: اين دارو از راه خوراكيجذب شده و
داراي متابوليسمگذر اولكبدي ميباشد. در تزريق وريدي بعد از 5دقيقه و از
راه خوراكي بعد از 60ـ30 دقيقهاثر دارو شروع ميشود. قسمت عمده ايندارو
بدون تغيير و قسمت كمي هم پس ازمتابوليزه شدن در كبد و از طريق ادرار
دفعميشود.
موارد
منع مصرف: در صورت وجودبيماري قلبي، اكلامپسي، مرگ داخل رحميجنين،
خونريزي پيش از زايمان، جفتسرراهي، پره اكلامپسي شديد، عفونتداخل رحمي،
تحت فشار بودن تاندونهادر ناحيه لگن، سه ماهه اول و دوم باردارينبايد
مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در موارد زير اين داروبااحتياط فراوان
تجويز ميشود: مشكوكبودن بهبيماري قلبي، زيادي فشارخون،پركاري تيروئيد،
كمي پتاسيم خون، ديابت،پرهاكلامپسي خفيف تا متوسط، مصرفهمزمان با
داروهايي كه اثرات جانبي مقلدسمپاتيك يا اثر آريتميزايي
دارند.
2 ـ
هنگام تجويز وريدي اين دارو دربيماران ديابتي، غلظت گلوگز خون بايستيكنترل
شود.
3 ـ
در موقع مصرف اين دارو، بايستيفشارخون و تعداد نبض كنترل شود و دقتشود كه
تعداد نبض از 140ـ 135 ضربه دردقيقه تجاوز نكند.
عوارض جانبي: تهوع، استفراغ،برافروختگي، تعريق،
لرزش اندامها، كميپتاسيم خون، افزايش ضربان قلب، افتفشارخون، افزايش
احتمال خونريزيرحمي، ادم ريوي، درد قفسه سينه وآريتمي از عوارض جانبي
دارو هستند.
تداخلهاي داروئي: تجويز توام مقادير زياداين دارو
بههمراه مقاديرزيادكورتيكواستروئيدها، استازولاميد،مدرهاي موثر برقوس هنله،
مدرهايتيازيدي و مقادير زياد تئوفيلين موجبافزايش خطر بروز كمي پتاسيم
خونميگردد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ براي بهحداقلرسانيدن احتمال بروز ادم ريوي ناشي
ازانفوزيون وريدي اين دارو، بهتر استبهعنوان رقيقكننده از گلوگز 5%
استفادهنموده و حجم مايع انفوزيون حداقل باشد.
2 ـ
براي بهحداقل رساندن خطر افت فشارخون بايد در طول مدت انفوزيون اين
دارو،بيمار در حالت خوابيده بهطرف چپ بدنباشد.
مقدار
مصرف
تزريقي: در زايمان زودرس ابتدا 50ميكروگرم در
دقيقه كه بهتدريج به350ـ150 ميكروگرم در دقيقه افزايشمييابد انفوزيون
وريدي ميشود و تا48ـ12 ساعت پس از متوقفشدنانقباضات رحم، باهمين مقدار
انفوزيونادامه مييابد (حداكثر سرعت مجازانفوزيون 350 ميكروگرم در
دقيقهميباشد) يا مقدار 10 ميليگرم هر 8ـ3ساعت كه تا 48ـ12 ساعت پس از
توقفانقباضات ادامه مييابد بهصورت تزريقعضلاني تجويز
شود.
خوراكي: 10 ميليگرم سي دقيقه قبل از
اتمامانفوزيون وريدي، كه هر 2 ساعت يكباربهمدت 24 ساعت تكرار ميشود و
سپس20ـ10 ميليگرم هر 6 ـ 4 ساعت تجويزميشود. حداكثر مقدار مصرف روزانه
ازراه خوراكي 120 ميليگرم است.
اشكال دارويي:
Injection: 50 mg/5 ml
Scored
Tablet: 10 mg
موارد
مصرف: تريپلسولفا بهعنوان ضدعفوني كننده در دستگاه تناسلي زنانمصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: سولفوناميدها داروهاي ضدعفونيكننده
باكتريواستاتيك با طيف اثرگسترده هستند كه بهطور رقابتي آنزيمديهيدرو
پتروات سنتتاز باكتريائي رامهار ميكنند. اين عمل باعث مهار ساختاسيد فوليك
ميشود.
فارماكوكينتيك: سولفوناميدهاي موجود درفرآورده از
طريق مخاط دستگاه واژينالجذب ميشوند.
هشدارها: در صورت وجود كمبود G6PD،عيب كار كبد، عيب كار كليه و
يا پورفيرياين دارو بايد با احتياط مصرف شود.
عوارض جانبي: واكنشهاي حساسيتيبهدارو (خارش،
قرمزي پوست، التهاب ياتحريكي كه قبل از درمان وجود نداشتهاست) با مصرف
اين دارو گزارش شدهاست.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ دوره درمان بايدكامل شود، حتي اگر ادامه درمان با
زمانقاعدگي همراه باشد.
2 ـ
رعايت نكات بهداشتي مانند استفاده ازلباس زير تازه شسته شده، استفاده
ازلباس زيرنخي بهجاي پلاستيكي و استفادهمرتب از حمام و دوشهاي
واژينالبهداشتي براي درمان كامل ضروري است.
مقدار
مصرف: مقدار يك اپليكاتور (تقريب5 ـ4 گرم) از كرم واژينال دوبار در روزبههنگام خواب و
بيدارشدن بهمدت 6ـ4روز استعمال ميشود. مقدار مصرف راميتوان بهنصف تا يك
چهارم اپليكاتوردوبار در روز كاهش داد. در مورد قرصواژينال يك قرص دوبار در
روز به هنگامخواب و بيدارشدن بهمدت 10 روزمصرف ميشود كه مقدار مصرف را
درصورت نياز ميتوان تكرار كرد.
اشكال دارويي:
Vaginal
Tablet: Sulfathiazole 172.5 mg
+ Sulfacetamide 143.75 mg +
Sulfabenzamide 184 mg
Vaginal
Cream : Sulfathiazole 3.4% +
Sulfacetamide 2.86% +
Sulfabenzamide 3.7%