موارد
مصرف: پروپيل تيواوراسيل برايدرمان پركاري تيروئيد قبل از جراحي و
ياراديوتراپي و نيز درمان كمكي درتيروتوكسيكوز يا طوفان تيروئيدي بهكاربرده
ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو باعث مهار ساختهورمونهاي
تيروئيدي ميشود و درضمن تبديل محيطي تيروكسين (T4) بهتري يدوتيرونين (T3) را مهار ميكند، بههمين دليل در طوفان تيروئيدي
مؤثر است.
فارماكوكينتيك: جذب دارو سريع ميباشد وبهطور
فعال توسط غده تيروئيد تغليظميشود. متابوليسم آن كبدي بوده 33% ازميزان
خوراكي تجويز شده توسطمتابوليسم اولين گذر كبدي، متابوليزهميشود و بقيه
بهصورت گلوكورونيدهدفع ميشود. نيمه عمر دارو در حدود 1-2ساعت است و كمتر از
1% دارو به صورتتغيير نيافته در ادرار ترشح ميشود.
موارد
منع مصرف: در صورت عيب كار كبدنبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در اختلالات كليوي مقدارمصرف دارو
بايد كاهش يابد.
2 ـ
در 50 درصد از بيماران حساسيتمتقاطع بين داروهاي ضدتيروئيدتيوآميدي گزارش
شدهاست.
3 ـ
بهدليل اثر دارو در تضعيف مغزاستخوان، در صورت بروز هرگونهعفونت بايستي
شمارش گلبولهاي سفيدخون انجام شود.
4 ـ
در صورت بروز نوتروپني، مصرفدارو بلافاصله قطع گردد.
عوارض جانبي: عوارض دارو وابسته بهمقدار بوده و
طي 4-8 هفته پس از شروعمصرف ظاهر ميشود. اين عوارض شاملتهوع، سردرد، تب
خفيف و برگشتپذير،بثورات جلدي، درد مفصلي، يرقان و ندرتطاسي
ميباشد. آگرانولوسيتوز ازعوارض خطرناك دارو است.
تداخلهاي دارويي: كليرانس متابوليكداروها در
بيماران مبتلا به پركاريتيروئيد افزايش يافته و در صورت
درمانمجدد به وضعيت طبيعي برميگردد. ازاينرو كاهش مقدار مصرف
داروهاييمانند آمينوفيلين، تئوفيلين و ديگوكسينپس از درمان لازم است.
داروهاي حاوييد مانند آميودارون، گليسيرين يده، و يدايدپتاسيم، پاسخ به
داروهاي ضدتيروئيد راكاهش ميدهند از اين رو افزايش مقدارمصرف يا طولانيتر
شدن دوره درمانلازم ميباشد. داروهاي ضدتيروئيد ممكناست اثر داروهاي
ضدانعقاد را افزايش و ياكاهش دهند. بنابراين مقدار مصرفداروهاي ضدانعقاد بايد
براساس زمانپروترومبين تنظيم شود. داروهايضدتيروئيد برداشت يد راديواكتيو
راتوسط تيروئيد كاهش ميدهند.
نكات
قابل توصيه: در صورت بروزگلودرد، زخم دهان، خون مردگي، تب،بيقراري يا
وجود بيماري نامشخص بايدبه پزشك مراجعه كرد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: مقدار مصرف اوليه
دارو300-600mg/day تا زمان عادي شدنوضع بيمار ميباشد
سپس مقدار مصرفدارو به 50-150 ميليگرم در روز
كاهش
مييابد. در افزايش ناگهاني
فعاليت تيروئيد، 200-400
ميليگرم
هر 4
ساعت در روز اول، مصرف
ميشود.
كودكان: كودكان سنين 6-10 سال،50-150 ميليگرم
بهصورت خوراكي كهدر 1-4 مقدار منقسم در يك روز تجويزميشود. براي كودكان
سن 10 سال وبالاتر، 50-300 ميليگرم روزانه در 1-4مقدار منقسم، تجويز ميشود.
مقدارمصرف نگهدارنده بسته به پاسخ بيمارتنظيم ميگردد. در
تيروتوكسيكوزنوزادان mg/kg 10
در مقادير منقسم،روزانه
مصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
50 mg
موارد
مصرف: سوماتروپين در درمانكوتاه قدي ناشي از كمبود هورمون رشد ازجمله در
كوتاه قدي در سندروم ترنر بهكارميرود.
مكانيسم اثر: هورمون رشد يكي ازهورمونهاي هيپوفيز
قدامي ميباشد.
فارماكوكينتيك: نيمه عمر مصرف
دارو
به
دنبال تزريق داخل وريدي 20-30
دقيقه و پس از تزريق داخل
عضلاني
يا
زيرجلدي حدود 3-5 ساعت است. طولاثر دارو 12-48 ساعت است. متابوليسمدارو
كبدي و دفع آن از طريق صفراميباشد.
موارد
منع مصرف: در هيپوتيروئيديسمدرمان نشده يا تومورهاي بدخيمخصوص تومور داخل جمجمهاي
كهبهطور فعال در 12 ماه گذشته رشدكردهباشد نبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ مصرف دارو تنها در بيمارانبا اپيفيز
باز مجاز ميباشد.
2 ـ
در افراد مبتلا به ديابت ممكن استتنظيم مقدار مصرف داروي ضد ديابتلازم
باشد.
عوارض جانبي: تشكيل آنتيبادي،واكنشهاي موضعي
آلرژيك، درد و تورمدر ناحيه تزريق و افزايش خوش خيم فشارداخل جمجمهاي از
عوارض جانبي داروهستند.
تداخلهاي دارويي: استفاده همزمانمقادير بالاي
استروئيدهاي آنابوليك،آندروژنها، استروژنها و هورمونهايتيروئيدي با اين دارو
سبب تسريع بستهشدن اپيفيزها ميشود. مصرف طولانيمدت مقادير درمان
كورتيكوتروپين(ACTH)
و مقادير بالاي
خوراكيكورتيكواستروئيدها، سبب مهار پاسخ بههورمون رشد
ميشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ قبل از بهكار بردن اينفرآورده بايد حساسيت به هورمون
رشدو مصرف همزمان ساير داروها خصوصكورتيكواستروئيدها و كورتيكوتروپين رادر نظر
گرفت.
2 ـ
دارو بايد به مقدار مناسب تجويز شده وميزان رشد بهطور منظم توسط پزشكتعيين
شود.
3 ـ
در صورتي كه درمان با شكست مواجهشود، تستهاي سرولوژيك براي تعيينميزان
آنتيبادي هورمون رشد انجامگردد.
4 ـ
سن استخوان طي درمان بايد هر سالتعيين شود.
5 ـ
بررسي عملكرد تيروئيد و ارزيابيبروز ضايعات داخل جمجمهاي
لازمميباشد.
6 ـ
تزريق داخل عضلاني دارو بسياردردناك ميباشد.
مقدار
مصرف:
مقدار
مصرف 0/5-0/7units/kg
(درسندرم ترنر مقدار مصرف
به units/kg 1افزايش مييابد) در هر هفته ميباشد كه
به6-7 مقدار منقسم براي تزريق زيرجلديتقسيم ميشود (يا به 2-3 مقدار
برايتزريق داخل عضلاني).
اشكال دارويي:
For
Injection: 4 IU
موارد
مصرف: تستوسترون در درمانكمبود آندروژن ناشي از هيپوگناديسماوليه، تأخير
بلوغ در مردان، سرطانپستان، كمخوني، تأخير در رشد، likensclerosus و ميكرو سفالوس بهكار
بردهميشود.
مكانيسم اثر: در سلول بافت هدفتستوسترون توسط
آنزيم -5 آلفا ردوكتازبه -5 آلفا دي هيدروتستوسترون (DHT)تبديل ميشود. تستوسترون و DHT بهگيرندههاي درون سيتوپلاسمي متصل
ومجموع به جايگاههاي خاصي در هستهسلول متصل ميشوند. كمپلكس
استروئيدـ گيرنده نسخهبرداري را آغاز كرده و درنهايت سبب افزايش ساخت
پروتئينميشود.
فارماكوكينتيك: مانند ساير استرهايتستوسترون
انانتات ابتدا به فرم فعالتستوسترون آزاد هيدروليز شده كه خودممكن است به
دو متابوليت اصلي فعالDHT
و استراديول تبديل شود.
طول اثردارو بيش از ساير استرهاي تستوسترونميباشد و نيمه عمر آن حدود 10-15
روزاست. متابوليسم دارو كبدي بوده ومتابوليتها عمدت در ادرار ترشحميشوند.
بهدليل وجود چرخه كبدي ـرودهاي مقداري از دارو از طريق مدفوعدفع
ميشود.
موارد
منع مصرف: تستوسترون درصورت وجود سرطان پستان در مردان،سرطان پروستات،
نارسايي قلبي،بيماريهاي قلبي ـ كليوي حاد، خيز، عيبكار كبد، سابقه
انفاركتوس ميوكارد،افزايش كلسيم خون و بزرگي پروستات،بايد با احتياط مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ در كودكان و نوجوانان درحال رشد خطر
انسداد پيش از بلوغاپيفيزهاي استخواني، بلوغ جنسيزودرس در مردان و بروز
صفات ثانويهجنسي مردانه در زنان وجود دارد. رشداستخوان بايد هر شش ماه
توسطراديوگرافي دست و مچ كنترل شود.
2 ـ
در افراد مسن احتمال افزايش خطربزرگي يا سرطان پروستات با مصرفدارو وجود
دارد.
3 ـ
در مردان احتمال ايجاد اوليگواسپرمي،آزواسپرمي و ناباروري طي درمان بامقادير
بالا وجود دارد.
4 ـ
در بيماريهاي كبدي، قلبي و كليوي،بيماريهاي ايسكميك قلب، زيادي فشارخون،
صرع، ميگرن و متاستاز استخواندارو بايد با احتياط تجويز
شود.
عوارض جانبي: احتباس سديم به همراه ادم،افزايش
كلسيم خون، افزايش رشداستخوان، نعوظ غيرطبيعي و مداوم آلتتناسلي، بلوغ
زودرس و انسداد اپيفيز قبلاز بلوغ در مردان، بروز صفات ثانويهجنسي مردانه
در زنان، توقفاسپرماتوژنز در مردان، نامنظم شدنسيكل قاعدگي در زنان و
تحريكپذيريمثانه يا عفونت دستگاه ادراري در مرداناز عوارض جانبي دارو
هستند.
تداخلهاي دارويي: بهدليل افزايش اثرداروهاي ضد
انعقاد در مصرف همزمان باآندروژنها مقادير اين داروها بايد براساسزمان
پروترومبين تنظيم شود. تنظيم مقدارمصرف داروهاي ضدديابت و انسولين نيزبه
دليل كاهش قند خون لازم ميباشد.مصرف همزمان دارو با داروهايهپاتوتوكسيك،
سبب افزايش بروز سميتكبدي ميشود. مصرف مقادير بالايآندروژنها به همراه
هورمون رشد انسداداپيفيزها را پيش از بلوغ، تسهيل
ميكند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ كارسينومايهپاتوسلولار و نئوپلاسمهاي كبدي بامصرف مقادير
بالا و دورههاي درمانيطولاني مدت گزارش شدهاست.
2 ـ
در درمان طولاني مدت احتمال ايجادناباروري در مردان وجود
دارد.
مقدار
مصرف: در درمان هيپوگناديسممقدار مصرف اوليه 250 ميليگرم هر 2-3هفته و
ميزان مصرف نگهدارنده 250ميليگرم هر 3-6 هفته از طريق تزريقآهسته داخل
عضلاني ميباشد. در درمانسرطان پستان 250 ميليگرم هر 2-3 هفتهيكبار تجويز
ميشود.
اشكال دارويي:
Injection: 100 mg/ml, 250
mg/ml
موارد
مصرف: تريامسينولون براي درمانجايگزيني در نارسايي غده فوقكليوياستفاده
ميشود. اين دارو همچنين دردرمان علامتي اختلالات التهابي و آلرژيكو در جهت
سركوب كردن سيستم ايمنياستفاده ميشود. تريامسينولون درهيپرپلازي مادرزادي
آدرنال ادم مغزي وبيماريهاي روماتيسمي نيز مؤثر است.
مكانيسم اثر: اين دارو با عبور از غشاءسلولي به
گيرندههاي خود در سيتوپلاسممتصل شده و كمپلكس دارو ـ گيرنده واردهسته
سلولي ميشود. اين كمپلكس بااتصال به نواحي خاصي از DNA موجبتحريك روند رونويسي mRNA و به دنبالآن ساخت آنزيمهايي ميگردد كه در
نهايتمسئول اثرات سيستميككورتيكواستروئيدها ميباشند.كورتيكواستروئيدها با
جلوگيري از تجمعسلولهاي التهابي در ناحيه التهاب، مهارفاگوسيتوز و آزاد شدن
آنزيمهاي مسئولدر التهاب و مهار ساخت و آزاد شدنواسطههاي شيميايي التهاب،
اثرات ضدالتهابي خود را اعمال ميكنند.
فارماكوكينتيك: فرم تزريقي تريامسينولوناز عضله
بهخوبي جذب ميشود. نيمه عمردارو حدود 2-3 ساعت ميباشد. بهطورعمده در كبد و
مقاديري نيز در كليه و بافتهابه متابوليتهاي غيرفعال تبديل ميشود.بهدليل
وجود فلور در ساختمانتريامسينولون، متابوليسم آن آهستهميباشد. متابوليتهاي
غيرفعال اين دارواز طريق كليه دفع ميشوند.
موارد
منع مصرف: در پيشگيري از سندرمزجر تنفسي نوزادان، در صورت وجودآمنيونيت،
عفونت يا تب، عفونت با هرپسنوع 2،عدم كفايت جفت يا پارگي زودرسغشاء منع
مصرف دارد.
هشدارها: 1 ـ مقدار مصرف دارو
بايستيدقيق توسط پزشك تعيين شود.
2 ـ
استفاده طولاني مدت اين دارو دربچهها ميتواند منجر به مهار رشد
شود.
3 ـ
بهدليل وارد شدن در شير بهخصوصهنگام مصرف مقادير بالا، در خلالشيردهي
توصيه نميشود.
4 ـ
بهدنبال مصرف اين دارو ممكن استتستهاي بررسي عملكرد محورهيپوتالاموس ـ
هيپوفيز ـ غده فوقكليويدچار اختلال شود.
5 ـ
ميزان مصرف دارو در بچهها بايستيبراساس ميليگرم دارو به ازاء سطح
بدنكودك تعيين شود.
6 ـ
مقادير بالاي تريامسينولون به احتمالزياد ميوپاتي پروگزيمال ايجاد نموده و
لذااز درمانهاي مزمن با اين دارو بهتر استپرهيز گردد.
عوارض جانبي: درمان دراز مدت باتريامسينولون
بيمار را از جهت ابتلا بهبيماريهاي عفوني مستعد ميكند و از طرفيعلائم عفونت
نيز پنهان ميشود. مصرفمقادير بالاي تريامسينولون ميتوانداختلالات رواني را
تشديد كند. كاهش و ياتاري ديد، تكرر ادرار و پرنوشي بهدنبالمصرف دارو نياز
به توجه پزشكي دارند.در استفاده دراز مدت دارو، قرحهگوارشي، علائم شبه
كوشينگ، آكنه، درددر ناحيه سريني و افزايش فشار خونمحتمل
ميباشد.
تداخلهاي دارويي: تريامسنولون باآمينوگلوتتمايد،
آمفوتريسين B،مهاركنندههاي آنزيم كربنيك انيدراز،آنتياسيدها، عوامل ضد
ديابت، انسولين،گليكوزيدهاي ديژيتالي، ديورتيكها،القاءكنندههاي آنزيمهاي
كبدي، ميتوتان،مكملهاي پتاسيم، ريتودرين، غذاها و ياداروهاي حاوي سديم،
سوماترم وسوماتروپين و واكسنهاي حاويويروسهاي زنده توصيه
نميشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از قطع ناگهانيمصرف دارو بعد از استفاده طولاني (بيشاز 3
هفته) بپرهيزيد.
2 ـ
در طول درمان، مصرف سديم بايستيمحدود شده و مصرف مكملهاي حاويپتاسيم
توصيه ميشود.
3 ـ
معاينات چشم پزشكي در طول درماندراز مدت، بهطور مرتب بايد انجام
گيرد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: بهصورت داخل مفصلي ياتزريق در غلاف
تاندوني به ميزان 2/5-15ميليگرم و بهصورت تزريق زيرپوستي ياداخل
ضايعهاي تا 1 ميليگرم در هر ناحيهتزريق استفاده ميشود. در صورت نيازاين
ميزان ميتواند بعد از يك هفته يا كمترتكرار شود. بهصورت داخل عضلاني 40
تا80 ميليگرم استفاده شده و در صورتلزوم اين مقدار ميتواند بعد از 4 هفته
تكرارشود.
كودكان: در كودكان 6 تا 12 سال داخلمفصل يا غلاف
تاندوني به ميزان 2/5-15ميليگرم تزريق شده كه در صورت لزومميتواند تكرار
شود. بهصورت داخلعضلاني به ميزان 40 ميليگرم استفادهشده و در صورت لزوم
در فواصل 4هفتهاي تكرار ميشود. حداكثر مقدارتجويز بهصورت مقدار واحد
100ميليگرم ميباشد.
اشكال دارويي:
Injection: 40 mg/ml
موارد
مصرف: وازوپرسين در درمانديابت بيمزه نوروژنيك، خونريزي ازواريسهاي مري
و نيز تشخيص ديابتبيمزه نوروژنيك از نوع نفروژنيك
بهكارميرود.
مكانيسم اثر: اين دارو با افزايشنفوذپذيري سلولي
در مجاري جمعكنندهادرار سبب افزايش باز جذب آب و بهدنبالآن كاهش حجم و
افزايش اسمولاليته ادرارميشود. در مقادير بالاتر از مقدارفيزيولوژيك وازوپرسين
موجب تنگ شدنعروق خوني و نيز انقباض عضلات صافدستگاه گوارش
ميگردد.
فارماكوكينتيك: متابوليسم دارو كبدي وكليوي است و
نيمه عمر آن 10-20 دقيقهميباشد. طول اثر دارو 2-8 ساعت بوده و5-15% از دارو
پس از تجويز داخل وريديبه صورت تغيير نيافته از كليهها
ترشحميشود.
موارد
منع مصرف: دارو در بيماريهايعروقي (خصوص بيماري سرخرگهايكرونر) و زيادي فشار خون، همچنين درنفريت
مزمن با احتباس ازت نبايد مصرفشود.
هشدارها: 1 ـ در مقادير بالا احتمال بروزاثرات
اكسيتوسيك وجود دارد. درصورت مصرف در دوران بارداري، چونوازوپرسين توسط
جفت غيرفعالميشود، ممكن است مقادير بالاتري از آنلازم
باشد.
2 ـ
در كودكان و افراد مسن خطرمسموميت با آب و هيپوناترمي وجود
دارد.
3 ـ
در مواردي چون بيماريهاي قلبي، آسم،صرع، ميگرن و ديگر شرايطي كه ممكناست
با احتباس آب تشديد شود،آسيبهاي كليوي و مواردي كه بايد ازافزايش مايعات
جلوگيري كرد، با احتياطمصرف شود.
عوارض جانبي: بيرنگ شدن پوست، تهوع،آروغ زدن،
كرامپهاي شكمي، تمايل بهخروج مدفوع، واكنشهاي افزايشحساسيت، انقباض
عروق كرونر ومسموميت با آب از عوارض جانبي مهمدارو
ميباشند.
تداخلهاي دارويي: اثرات ضد ادراري درمصرف
همزمان با كاربامازپين،كلرپروپاميد و كلوفيبرات تشديد ميشود وتوسط
دمكلوسايكلين، ليتيم ونوراپينفرين كاهش مييابد.
مقدار
مصرف: در درمان ديابت بيمزهمقدار 5-20 واحد هر 4 ساعت از طريقتزريق
زيرجلدي يا داخل عضلاني و دركنترل اوليه خونريزي واريسي مقدار 20واحد در
زماني بيش از 15 دقيقه از طريقترزيق داخل وريدي تجويز
ميشود.
اشكال دارويي:
Injection:
20 Pressor U/ml