موارد
مصرف: اين دارو در درمان آكنهمقاوم به آنتيبيوتيكها درزنان و يا زنانيكه
در ضمن درمان آكنه تمايل به استفادهاز داروهاي ضد بارداري خوراكي نيزدارند
بكار ميرود. اين دارو همچنين دردرمان پرمويي وابسته به آندروژن درخانمها
بكار ميرود.
مكانيسم اثر: اين تركيب داراي يك
جزءآنتيآندروژني (سيپروترون) و يك جزءاستروژني (اتينيل استراديول)
ميباشد.ضديت با آثار آندروژنها موجب كاهشترشح سبوم و يا كاهش رشد
موهاميگردد. فعاليت پروژستيني سيپروترونو اثر استروژني اتينيلاستراديول نيز
درجلوگيري از بارداري موثر واقع ميشود.
موارد
منع مصرف: اين تركيب در صورتوجود اختلالات ترومبوليك يا سابقه آن ويا وجود
هر نوع بيماري و حالات مرضيكه خطر بروز ترومبوز را افزايش ميدهد،ميگرن حاد،
حملات گذراي ايسكميكمغزي، بيماريهاي كبدي و از جمله سندرمدوبين ـ جانسون
و سندرم روتور، هپاتيت،پورفيري، آدنوم كبد، سنگهاي صفراوي،متعاقب تخليه
مول هيدراتي فرم، سابقهكهير، يرقان انسدادي، كارسينوم پستان يادستگاه
تناسلي و خونريزيهاي مهبل باعلت نامشخص نبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ مصرف اين دارو توسط زنانسيگاري،
بويژه افرادي بالاتر از 35 سال،خطر بروز بيماريهاي شرياني را
افزايشميدهد.
2 ـ
در مبتلايان به زيادي فشار خون و ياافراد چاق با احتياط تجويز
گردد.
3 ـ
در صورت سابقه خانوادگي ابتلا بهبيماريهاي شرياني در بستگان
درجه
يك
زير سن 45 سال و يا ابتلاء به
وريدهاي واريسي، افسردگي شديد،بيحركت ماندن به
مدت طولاني، كم خونيداسي شكل و بيماريهاي التهابي رودهمانند بيماري كرون
با احتياط تجويز
شود.
عوارض جانبي: بدنبال مصرف داروعوارضي مانند
تهوع، استفراغ، سردرد،درد و سفتي پستانها، تغييراتي در وزنبدن، تغييراتي در
ميل جنسي، افسردگي،كلوآسما، زيادي فشار خون، تحريكلنزهاي تماسي، اختلال
عملكرد كبد،تومورهاي كبدي، كاهش حجم خونقاعدگي و لكهبيني در اوايل سيكل
قاعدگيگزارش شده است.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان ايندارو با
تركيبات القاء كننده فعاليتآنزيمهاي كبدي مانند كاربامازپين،فنيتوئين،
فنوباربيتال، پيريميدون،گريزئوفولوين و ريفامپينها موجبتسريع متابوليسم اين
دارو و در نتيجهكاهش كارآيي درماني آن ميگردد.مصرف همزمان با برخي
ازآنتيبيوتيكهاي وسيعالطيف مانندآمپيسيلين باعث كاهش جذب
مجدد
اتينيل استراديول از روده
بزرگ
و
كاهش اثرات درماني اين دارو ميگردد.
نكات
قابل توصيه: در صورت فراموشكردن مصرف دارو در زمان معين، بايد بهمحض
بخاطر آوردن مصرف شود. درصورتيكه تاخير در مصرف دارو بيش از12 ساعت باشد،
بهتر است از مصرف آننوبت خودداري شود و ضمن ادامهمصرف بقيه قرصها، به
روال قبلي از يكروش ديگر جلوگيري از بارداري نيزاستفاده
شود.
مقدار
مصرف: شروع مصرف قرصها ازروز اول سيكل قاعدگي و روزانه يك قرصو به مدت
21 روز ميباشد. در صورتنياز، پس از يك فاصله درماني 7 روزهمصرف بسته بعدي
قرصها ادامه مييابد.دوره درمان گاه تا چند ماه طول
ميكشد.
اشكال دارويي:
Tablet :
Cyproterone Acetate 2 mg +Ethinylestradiol 35 mcg
موارد
مصرف: دانازول براي درمانآندومتريوز، منوراژي و ديگر اختلالاتقاعدگي،
كيستهاي خوش خيم و دردهايدورهاي شديد پستان، ژينكوماستي (درصورتيكه
روشهاي ديگر غير مؤثر باشد)و در درمان طولاني مدت آنژيوادم ارثي بهكار
ميرود.
مكانيسم اثر: دانازول با مهار آزاد شدنگناد و
تروپينهاي هيپوفيز ممكن استمحور هيپوفيز ـ تخمدان را مهار كند.دانازول آزاد
شدن FSH، LH
را مهار كردهو در نتيجه
توليد استروژن تخمدان را كمميكند. همچنين ممكن است مستقيما
توليداستروئيدهاي تخمداني را مهار نمايد و بهگيرندههاي آندروژن، پروژسترون
وگلوكوكورتيكوئيد و نيز به گلوبولينمتصل شونده به كورتيكو استروئيد
وهورمونهاي جنسي اتصال يابد و سرعتكليرانس متابوليك پروژسترون را
زيادكند.
فارماكوكينتيك: متابوليسم دارو كبدي ودفع آن
كليوي ميباشد. نيمه عمر داروتقريبا 4/5 ساعت است.
موارد
منع مصرف: در بيماريهاي شديدكبدي، كليوي و قلبي، بيمارهايترومبوآمبوليك،
خونريزي واژينال با علتناشناخته، تومورهاي وابسته به آندروژنو پورفيريا
نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در كودكان، افراد مسن،افزايش غير
طبيعي گلبولهاي قرمز، صرع،ديابت، زيادي فشار خون، ميگرن،اختلالات
ليپوپروتئين و سابقه ترومبوزبايد با احتياط مصرف شود.
2 ـ
در صورت بروز صفات ثانويه جنسيمردانه و زنانه، مصرف دارو بايد قطع شود(در
صورت مصرف مداوم ممكن است اينصفات غيرقابل برگشت
باشند.)
3 ـ
طي درمان با اين دارو، بايد از روشهايغير هورموني استفاده
شود.
عوارض جانبي: تهوع، سرگيجه، بثوراتجلدي، درد
پشت، عصبانيت، سردرد،افزايش وزن، اختلالات قاعدگي، گرگرفتگي،كوچك شدن
پستان، اسپاسم عضلاتاسكلتي، ريزش مو و مقاومت به انسولين ازعوارض جانبي
مهم دارو ميباشند.
تداخلهاي دارويي: دانازول اثر ضدانعقادي داروهاي
ضد انعقاد كوماريني
يا
مشتقات ايندانديون را افزايش داده
و
ممكن است باعث خونريزي شود.همچنين ممكن است با افزايش غلظت قندخون و
مقاومت به انسولين با داروهايپايين آورنده قند خون تداخل داشته
باشد.افزايش غلظت پلاسمايي و خطر سميتكليوي سيكلوسپورين نيز گزارش
شدهاست.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ امكان بروزواكنشهاي حساسيت به نور وجود
دارد.
2 ـ
در صورت وجود احتمال بارداري،دارو را قطع نموده و با پزشك
تماسبگيريد.
مقدار
مصرف: مقدار مصرف دارو200-800mg/day در چهار مقدار منقسمميباشد. در زنان مصرف دارو
بايد طيدوران قاعدگي و ترجيحا در روز اولشروع شود. در درمان آندومتريوز،
مقدارمصرف اوليه mg/day 400
در چهار مقدارمنقسم ميباشد
كه مطابق با پاسخ بيمارتنظيم ميشود و معمولا به مدت شش ماهادامه مييابد.
در درمان منوراژي200mg/day
به مدت 3 ماه، در
دردهايشديد دورهاي پستان 300 mg/day ـ 200به مدت 6 ـ 3 ماه، در كيست خوش خيمپستان
mg/day 300 به مدت 6 ـ 3 ماه و دردرمان
ژينكوماستي 400 mg/day
درمقادير منقسم به مدت 6
ماه مصرفميشود. براي كاهش ضخامت آندومترقبل از جراحي، مقدار مصرف
800mg/dayـ 400 به مدت 6 ـ 3 هفته
ميباشد.
اشكال دارويي:
Capsule
: 100 mg, 200 mg
موارد
مصرف: اين دارو يك مينرالوكورتيكوئيد است كه در درمان نارساييغده فوق
كليه مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: آدرنوكورتيكوئيدها با عبوراز غشاء
سلولي با گيرندههاي اختصاصيكمپلكس تشكيل داده و با تحريكرونويسي
mRNA باعث ساختپروتئينهايي ميشوند كه مسئول
بروزاثرات فيزيولوژيك آنها است.
فارماكوكينتيك: متابوليسم دارو كبدي وكليوي است و
بصورت متابوليت از طريقكليه دفع ميشود. طول اثر دارو 2 ـ 1 روز ونيمه عمر
آن حدود 70 دقيقه است.
عوارض جانبي: سرگيجه، سردرد شديد،زيادي فشار خون،
تورم پاها و ضعفغيرعادي از عوارض جانبي دارو هستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان دارو باآمفوتريسين
B يا استازولاميد ممكن استباعث كمي شديد پتاسيم
خون گردد. مصرفهمزمان با ديگوكسين ممكن است باعثبروز آريتمي قلبي شود.
مصرف همزماندزوكسي كورتيكوسترون با داروهاي مدريا مكملهاي پتاسيم ممكن
است باعثتغييرات شديد پتاسيم خون شود.
مقدار
مصرف: در درمان بيكفايتي غدهفوق كليوي mg/day 5 ـ 1 تزريق عضلانيميشود.
اشكال دارويي:
Injection : 5 mg/ml
موارد
مصرف: دگزامتازون براي درمانجايگزيني در نارسايي غده فوق كليوياستفاده
ميشود. اين دارو همچنين دردرمان علامتي اختلالات التهابي و آلرژيكو در جهت
سركوب كردن سيستمايمنياستفاده ميشود. دگزامتازون درهيپرپلازي مادرزادي
غده فوق كليوي، ادممغزي، شوك، بيماريهاي التهابيرماتيسمي و همچنين جهت
تشخيصسندرم كوشينگ و افسردگي اندوژن بكارميرود.
مكانيسم اثر: دارو با عبور از غشاء سلوليبه
گيرندههاي خود در سيتوپلاسم متصلشده و كمپلكس دارو ـ گيرنده وارد
هستهسلولي ميشود. اين كمپلكس با اتصال بهنواحي خاصي از DNA موجب تحريكروند رونويسي mRNA و بدنبال آن ساختآنزيمهايي ميگردد كه در نهايت
مسئولاثرات سيستميك كورتيكواستروئيدهاميباشند. كورتيكواستروئيدها باجلوگيري از
تجمع سلولهاي التهابي درناحيه التهاب، مهار فاگوسيتوز و آزادشدنآنزيمهاي
مسئول درالتهاب و مهار ساختو آزاد شدن واسطههاي شيميايي التهاب،اثرات ضد
التهابي خود را اعمال ميكند.
فارماكوكينتيك: دگزامتازون سريعا وبخوبي از دستگاه
گوارش جذب ميشود.فرم تزريقي آن نيز از عضله بخوبي جذبميشود. بطور عمده
در كبد و مقاديري نيزدر كليه و بافتها به متابوليتهاي غير فعالتبديل
ميشود.
موارد
منع مصرف: 1 ـ تزريق داخل مفصلياين دارو در مواردي مانند جراحي
ترميميمفاصل، اختلالات انعقادي خون، شكستگيداخل مفصلي، عفونت اطراف مفصل
ياسابقه ابتلا به آن، پوكي استخوان اطرافمفصل به دلايل غير از آرتريت و
مفصلناپايدار نبايد مصرف شود.
2 ـ
در پيشگيري از سندرم زجر تنفسينوزادان، در صورت وجود آمنيونيت،عفونت يا تب،
عفونت با هرپس، عدم كفايتجفت و پارگي زودرس غشاء رحم نيز نبايدمصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ استفاده طولاني مدتدگزامتازون در
كودكان ميتواند منجر بهمهار رشد شود.
2 ـ
بدنبال مصرف اين دارو ممكن استتستهاي بررسي عملكرد محورهيپوتالاموس ـ
هيپوفيز ـ غده فوق كليويدچار اختلال شود.
3 ـ
در افراد مسن و بخصوص خانمهاييائسه، شانس ايجاد پوكي استخوان وافزايش فشار
خون، بالا ميرود.
4 ـ
در صورت نياز به جراحي يادرمانهاي اضطراري ونيز در افراد ديابتيبايد احتياط
نمود.
5 ـ
در افرادي كه دارو را با مقادير تضعيفكننده سيستم ايمني دريافت ميكنند
ازتزريق واكسنهاي حاوي ويروسهايزنده بايد پرهيز شود.
عوارض جانبي: درمان دراز مدت بادگزامتازون بيمار
را براي ابتلا بهبيماريهاي عفوني مستعد ميكند واز طرفيعلائم عفونت نيز
پنهان ميشود. مصرفمقادير بالاي دگزامتازون ميتوانداختلالات رواني را تشديد
كند. آب مرواريدكاهش يا تاري ديد و تكرر ادرار وپرنوشي، قرحه گوارشي، علائم
شبهكوشينگ، آكنه، درد در ناحيه سريني وافزايش فشار خون از عوارض جانبي
داروهستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان ايندارو با
ريفامپين، داروهاي ضد صرع مانندكاربامازپين، فنوباربيتال، فنيتوئين
وپريميدون موجب تسريع متابوليسمدگزامتازون و كاهش اثر دارو ميگردد.اين دارو
ممكن است باعث كاهش اثرداروهاي پائين آرونده قند خون و ياداروهاي كاهنده
فشار خون گردد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ براي به حداقلرساندن تحريك گوارشي شكل
خوراكيدگزامتازون، بايد بعد از غذا مصرف شود.
2 ـ
از قطع ناگهاني مصرف دارو بعد ازاستفاده طولاني (بيش از 3 هفته)
پرهيزگردد.
3 ـ
در طول درمان، مصرف سديم بايدمحدود شده و مصرف مكملهاي حاويپتاسيم توصيه
ميشود.
4 ـ
معاينات چشم پزشكي در طول درماندراز مدت، بطور مرتب بايد انجام
گيرد.
مقدار
مصرف:
خوراكي:
بزرگسالان: ميزان تجويز
معمولي
20mg/day ـ 0/5 ميباشد.
تزريقي
كودكان: بصورت تزريق داخل عضلاني ياتزريق آهسته
وريدي و يا آنفوزيونآهسته داخل وريد در ابتدا 2ـ0/5
ميليگرم ميباشد. در درمان ادم
مغزي
و از
راه تزريق داخل وريدي در ابتدا
10
ميليگرم تزريق و سپس از طريقتزريق داخل عضلاني، هر 6 ساعت و بستهبه نياز
بيمار به مدت 10 ـ 2 روز، مصرفميشود.
اشكال دارويي:
Elixir :
0.5 mg/5ml
Tablet :
0.5 mg
Injection : 8 mg/2ml
DIAZOXIDE (Oral)
موارد
مصرف: ديازوكسايد از راه خوراكي،در درمان كمي مزمن قند خون
مصرفميشود.
مكانيسم اثر: اثر ديازوكسايد عمدت ناشياز مهار آزاد شدن
انسولين از لوزالمعدهاست. علاوه بر اين، خارج از لوزالمعده هماثر خود را
اعمال ميكند.
فارماكوكينتيك: اين دارو پس از مصرفخوراكي به
سرعت جذب ميشود. پيونداين دارو به پروتئين بسيار زياد است (بيشاز 90 درصد).
اثر دارو پس از يكساعتشروع ميشود. طول اثر دارو در افرادسالم 8 ساعت يا كمتر
است.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در موارد زير بايد بااحتياط
فراوان مصرف شود:
بيماري ايسكميك قلب، عيب كار كليه،پارگي حاد
آئورت، زيادي جبرانيفشارخون مانند فشارخون همراه با تنگيآئورت يا نشت
شرياني، نارسايي عروقكرونر و كاهش نيروي ذخيره قلب.
2 ـ
آزمايش خون و پيگيري فشارخونبيمار در طول درمان دراز مدت با اين داروضروري
است.
3 ـ
بيماراني كه به نسبت به مدرهايتيازيدي و سولفوناميدها عدم تحمل
نشانميدهند، ممكن است اين دارو را نيز تحملنكنند.
عوارض جانبي: بياشتهايي، تهوع، استفراغ،افزايش
اوره خون، كاهش فشارخون، خيز،تاكيكاردي، آريتمي، اثرات خارج هرمي
وپرمويي (با مصرف طولاني مدت) بامصرف اين دارو گزارش شده
است.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانفنيتويين با
ديازوكسايد، به علت كاهشاثرات اين داروها و همچنين كاهش اثراتبالابرنده
قند خون ديازوكسايد، توصيهنميشود. مصرف داروهاي پايين آورندهفشارخون و
داروهاي گشاد كننده عروقمحيطي همراه با ديازوكسايد، ممكن استمنجر به بروز
اثر اضافي پايين آورندهفشارخون شود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ بهتر است دارو هرروز در يك زمان معين مصرف
شود.
2 ـ
انتخاب دقيق رژيم غذايي، به كنترلبيماري كمك ميكند.
3 ـ
ميزان قند ادرار خون و همچنين كتوندر ادرار بايد تعيين
گردد.
4 ـ
براي بررسي پيشرفت درمان، بهويژهدر طول چند هفته اول درمان، مراجعه
بهپزشك ضروري است.
5 ـ
در صورت نياز به هر گونه عمل جراحي(از جمله جراحي دندان) يا
درماناضطراري، پزشك را بايد از مصرف دارومطلع ساخت.
6 ـ
از مصرف ساير داروها، بخصوصداروهاي مقلد سمپاتيك كه نياز به نسخهندارند،
بايد خودداري گردد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: بهعنوان افزاينده قند خون،ابتدا
mg/kg 1 هر 8 ساعت مصرف ميشودكه مقدار مصرف سپس بر اساس
پاسخباليني بيمار تنظيم ميگردد. بهعنوان
مقدار
نگهدارنده، mg/kg/day 8
ـ 3 در 2مقدار منقسم هر 12
ساعت يا در 3 مقدارمنقسم هر 8 ساعت مصرف ميشود.بيشينه مقدار مصرف در
بزرگسالان تا15 mg/kg/day
است.
كودكان: بهعنوان افزاينده قند خون،
ابتداmg/kg 3/3 هر 8 ساعت مصرف ميشودكه مقدار مصرف
سپس بر اساس پاسخباليني بيمار تنظيم ميگردد. بهعنوان مقدارنگهدارنده،
mg/kg/day 15 ـ 8 در 2 مقدارمنقسم هر 12 ساعت يا در 3
مقدار منقسمهر 8 ساعت مصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Capsule :
50 mg, 100 mg