AZATHIOPRINE
CICLOSPORIN
موارد
مصرف: آزاتيوپرين بهعنوان دارويكمكي براي جلوگيري از رد پيوند كليه وكبد و
لوزالمعده مصرف ميشود. اين دارودر رماتيسمهاي فعال و حاد كه به
داروهايضدالتهاب معمولي جواب نميدهند، بهكارميرود. بهعنوان كاهنده سيستم
ايمني بدندر بيماريهايي با منشاء ايمونولوژيك ازجمله هپاتيت مزمن فعال،
سيروزصفراوي، لوپوس اريتماتوزسيستميك وگلومرولونفريت بهكار برده
ميشود.
مكانيسم اثر: آزاتيوپرين آنتاگونيستمتابوليسم
پورين بوه و بنابراين احتمالاساخت DNA ، RNA و پروتئينها را مهارميكند. همچنين اين دارو ممكن
است درتقسيم ميتوز تداخل نمايد.
فارماكوكينتيك: اين دارو از دستگاه گوارشبهخوبي
جذب ميگردد. متابوليسم آنكبدي است. دفع آن كبدي و در درجه دومكليوي
ميباشد.
هشدارها: آزاتيوپرين در حيواناتسرطانزا بوده و
ممكن است در انسان نيزسرطانزا باشد. بعضي از ناهنجاريهايكروموزومي نيز در
انسان ديده شده است.
عوارض جانبي: عوارض احتمالي داروعبارتند از:
واكنشهاي ازدياد حساسيت،ريزش مو، تضعيف مغز استخوان، تب ولرز، گلو درد ناشي
از كمبود گويچههايسفيد و همچنين خستگي و ضعف غيرعاديناشي از كمخوني
(مگالوبلاستيك).
تداخلهاي داروئي: مصرف همزمان باآلوپورينول
بهدليل وقفه آنزيم گزانتيناكسيداز ممكن است سميت آزاتيوپرين راافزايش
دهد. استفاده از داروهايتضعيفكننده مغز استخوان و اشعهميتواند منجر به
ايجاد سرطان گردد.
نكات
قابل توصيه: در طول درمان با ايندارو، انجام واكسيناسيون با واكسنهايزنده
توصيه نميشود.
مقدار
مصرف: بهعنوان پيش درماني برايجلوگيري از پس زدن عضو پيوند شدهمقدار
مصرف اوليه بهصورت خوراكيmg/kg 3-5 و يا mg/m2 120 از سطح بدنيك تا سه روز قبل از عمل جراحي
تجويزميشود. مقدار مصرف نگهدارندهبهصورت خوراكي 1-2 mg/kg و ياmg/m2 45 سطح بدن ميباشد. دربيماريهاي التهابي روده،
هپاتيت، سيروز،گلومرولونفريت، سندروم نفروتيك،ميوپاتي التهابي مياستني
گراو،درماتومايوز عمومي و پمفيگوسبهصورت خوراكي 1mg/kg/day تجويزميشود و طي مدت 6 تا 8 هفته به
مقدار2/5mg/kg/day افزايش مييابد. برايرسيدن به مقدار
نگهدارنده آن بايد هرچهار هفته بهمقدار 0/5 mg/kg/day ازمقدار مصرف آن كاست تا به حداقل مقدارمصرف
مؤثر آن رسيد.
در
لوپوس اريتماتوز و روماتوئيد آرتريتبهصورت خوراكي mg/kg/day 1 و طيمدت 6 تا 8 هفته به مقدار mg/kg/day 2/5افزايش مييابد و سپس همانند مرحله قبلاز مقدار
مصرف آن كاسته تا به حداقلمقدار مصرف مؤثر آن برسد.
اشكال دارويي:
Tablet:
50 mg
Injecion: 50 mg
موارد
مصرف: سيكلوسپورين درجلوگيري از رد پيوند كليه، كبد، قلب ياساير ارگانها به
همراه كورتيكوستروئيدهامصرف ميشود. اين دارو هم چنين درآرتريت روماتوييد
حاد، درماتيت آتوپيكو پسوريازيس به كار ميرود.
مكانيسم اثر: اثر دارو احتمالا بهدليل مهارتوليد و
آزاد شدن اينترلوكين 2- كه برايپاسخهاي ايمني سلولي و همورالضروري است،
ميباشد.
فارماكوكينتيك: جذب دارو از دستگاهگوارش متغير و
حدود 30 درصد است.متابوليسم شديد كبدي دارد و نيمه عمر آندر كودكان حدود 7
ساعت و دربزرگسالان حدود 19 ساعت است و بهطورعمده از طريق صفرا و مدفوع
دفع ميشود.
هشدارها: 1 ـ در صورت وجود عفونتهايويروسي يا
باكتريائي و عيب كار كبد ياكليه بايد با احتياط مصرف
شود.
2 ـ
در صورت بروز عيب كار كليه طيدرمان، مقدار مصرف دارو بايد كاهشداده
شود.
عوارض جانبي: هيپرپلازي لثهها، افزايشفشار خون و
سميت كليوي از عوارضجانبي مهم و شايع سيكلوسپورين
هستند.
تداخلهاي داروئي: مصرف همزمانكتوكونازول،
آندروژنها، سايمتيدين،دانازول، ديلتيازم، اريترومايسين يااستروژنها باعث
افزايش غلظت سرميسيكلوسپورين ميشود. مصرف همزمانسيكلوسپورين با مدرهاي
نگهدارنده پتاسيمممكن است باعث افزايش پتاسيم خون شود.مصرف همزمان ساير
داروهاي تضعيفكننده سيستم ايمني با سيكلوسپورين ممكناست خطر بروز عفونت را
افزايش دهد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ بيماران مصرفكنندهسيكلوسپورين بايد تحت نظر كامل
پزشكباشد.
2 ـ
اندازهگيري غلظت سرميسيكلوسپورين، كرآتينين، BUN و اسيداوريك طي درمان با دارو ضروري
است.
3 ـ
در صورت بروز هر نوع عفونت بايددرمان آن سريع انجام شود. ممكن استبه
كاهش مقدار مصرف سيكلوسپوريننياز باشد.
4 ـ
در صورت ظهور علائم رد پيوند بايدمقدار مصرف افزايش داده
شود.
5 ـ
كودكان ممكن است به مقدار مصرفبيشتري از دارو نياز
داشتهباشند.
مقدار
مصرف
خوراكي: مقدار mg/kg/day 12-15 مصرفميشود. مصرف دارو 4-12 ساعت قبل ازجراحي
شروع و به مدت 1-2 هفته بعد ازعمل ادامه مييابد. مقدار مصرف سپس بهميزان
5% در هفته تا رسيدن به مقدارمصرف نگهدارنده (mg/kg/day 2-6)كاهش مييابد.
تزريقي: مقدار mg/kg/day 3-5 بهصورتانفوزيون آهسته وريدي 2-6 ساعت قبل
ازجراحي تجويز ميشود. انفوزيون وريديمداوم و تا زماني كه بيمار قادر به
مصرفشكل خوراكي دارو باشد ادامه مييابد.
اشكال دارويي:
Capsule:
25 mg, 100 mg
For
Injection: 50 mg/ml
Oral
Solution: 100 mg/ml
موارد
مصرف: مولتيپل اسكلروزيس:
برايدرمان اشكال عود كننده بيماري و كاهشميزان پيشرفت ناتوانائي فيزيكي و
كاهشتشديد بيماري مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اينترفرون beta-1a و beta-1bمحصولات پروتئيني هستند كه از روشبازتركيبي حاصل
و به منظور تزريق آمادهشدهاند. اينترفرون beta-1aگليكوپروتئينيبا 166 اسيد آمينه ميباشد كه از نظر
توالياسيدآمينهها با اينترفرون انساني يكساناست. اينترفرونها گروهي از
پروتئينها ياگليكوپروتئينهاي طبيعي هستند كه توسطسلولهاي اوكاريوت و در
پاسخ بهعفونتهاي ويروسي يا ساير محركهايبيولوژيك توليد ميشوند.
اينترفرون-بتاداراي خواص ضد ويروس، ضدتكثير وتنظيم كننده ايمني ميباشد.
مكانيسم عملآن در بيماري مولتيپل اسكلروزيس كاملامشخص نيست. اثبات شده
است كهاينترفرون با اتصال به گيرنده هاي خودشدر سطح سلول بيان يك سري
ازمحصولات ژني را باعث ميشود. اعتقاد
بر
اين است كه اين محصولات ميانجيهاياعمال بيولوژيك
اينترفرون-بتا
ميباشند.
فارماكوكينتيك: متعاقب تزريق مقدار15-75 ميكروگرم
توليد ماركرهاي پاسخبيولوژيك (مثل نئوپترين و بتاـ2ميكروگلوبولين) تحريك
ميشوند. سطوحاين ماركرها در طي 12 ساعت بعد ازتجويز به حداكثر ميزان خود
ميرسد وبراي حداقل 4 روز بالا باقي ميماند.حداكثر پاسخ بيولوژيك 48 ساعت
بعد ازتجويز مشاهده خواهد شد.
موارد
منع مصرف: حساسيت مفرط بهدارو، آلبومين انساني يا هر يك از اجزاءفرآورده از
موارد منع مصرف اينفرآورده ميباشد.
هشدارها: 1 ـ تاثير و بي ضرري اين دارودر درمان
مولتيپل اسكلروزيس پيشروندهمزمن اثباتنشده است.
2 ـ
بدليل احتمال افزايش افسردگي وخودكشي، در بيماران مبتلا به افسردگيبايد با
احتياط مصرف شود. اگر در بيماريافسردگي بيشتر شد، بايد به قطع درمانتوجه
داشت.
3 ـ
در بيماران مبتلا به تشنج و برايبيماران قلبي اين دارو بايد با احتياطمصرف
شود.
عوارض جانبي: سردرد، تب، علائم شبهآنفلونزا،
عفونت مجاري تنفسي، دردعضلاني و تهوع از عوارض جانبي عمدهاين دارو
ميباشند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين فرآورده بايددردماي 2-8 درجه سانتيگراد نگهداريشود. در
صورت عدم وجود يخچال،اينترفرون beta-1a را براي مدت 30 روزميتوان در درجه حرارت 25
درجهسانتيگراد نگهداري نمود. در صورت آمادهسازي هرچه سريعتر و در عرض 6
ساعت(نگهداري دردماي 2-8 درجه سانتيگراد)مصرف شود.
2 ـ
قبل از شروع درمان و همچنين بافواصلي در حين درمان انجام آزمايشاتذيل
توصيه ميشود: هموگلوبين، شمارشكامل و تمايزي گلبولهاي سفيد، شمارشپلاكتها
و آزماشات بيوشيميائي خون مثلآزمونهاي فعاليت كبد.
3 ـ
احتمال بروز علائم شبه آنفلونزا وجوددارد. اين علائم شامل تب،
لرز،دردعضلاني، تعريق ميباشند.
4 ـ
ممكن است حساسيت به نور در بيمارايجاد شود. لازم است اقدامات حفاظتي دراين
مورد بعمل آيد.
مقدار
مصرف: 1/1 ميليليتر از محلول رقيقكننده را بايد به اينترفرون beta-1a افزود وبارامي چرخاند تا فرآورده بطور كامل حلشود.
براي درمان مولتيپل اسكلروزيسبايد مقدار 30 ميكروگرم هر هفته يكبارداخل
عضلاني تزريق شود.
اشكال دارويي:
Powder
for injection:
33mcg (6.6million IU)
موارد
مصرف: براي استفاده در
بيمارانبستري مبتلا به نوع متناوب بيماريمولتيپل اسكلروزيس به منظور
كاهشتناوب و وخامت اين بيماري مصرفميشود. اين نوع بيماري با
حملاتعودكننده اختلالات عصبي همراه بابهبودي كامل يا ناقص مشخص
ميشود.
مكانيسم اثر: اينترفرون beta-1a و beta-1bمحصولات پروتئيني هستند كه به منظورتزريق آماده
شدهاند. اينترفرون beta-1bپروتئيني داراي 165 اسيد آمينه ولي فاقدزنجيره
جانبي كربوهيدرات موجود دراينترفرون انساني ميباشد. اينترفرون هاگروهي از
پروتئينها يا گليكوپروتئينهايطبيعي هستند كه توسط سلولهاياوكاريوت و در پاسخ به
عفونتهايويروسي يا ساير محركهاي بيولوژيكتوليد ميشوند. اينترفرون-بتا
دارايخواص ضدويروس، ضدتكثير و تنظيمكننده ايمني ميباشد. مكانيسم عمل آن
دربيماري مولتيپل اسكلروزيس كاملامشخص نيست. اثبات شده است كهاينترفرون
با اتصال به گيرنده هاي خودشدر سطح سلول بيان يك سري ازمحصولات ژني را
باعث ميشود. اعتقاد براين است كه اين محصولات ميانجيهاياعمال بيولوژيك
اينترفرون-بتا ميباشند.
فارماكوكينتيك: با تزريق زيرجلدي غلظتسرمي اين
فرآورده بين 1-8 ساعت بعد ازتجويز به حداكثر ميزان (40IU/ml) خودميرسد. فراهمي زيستي از راه زيرجلديمعادل 50%
ميباشد.
نيمه
عمر دارو بين 8 دقيقه تا 4/3 ساعت وحجم توزيع آن برابر 0/25-2/88L/kgميباشد. تزريق داخل وريدي دارو 3 باردر هفته
براي دو هفته باعث تجمع دارو درسرم بيماران نميشود.
موارد
منع مصرف: حساسيت مفرط بهدارو، آلبومين انساني يا هر يك از اجزاءفرآورده از
موارد منع مصرف اينفرآورده ميباشد.
هشدارها: 1 ـ تاثير و بي ضرري اين دارودر درمان
مولتيپل اسكلروزيس پيشروندهمزمن اثبات نشدهاست.
2 ـ
بدليل احتمال افزايش افسردگي وخودكشي، در بيماران مبتلا به افسردگيبايد با
احتياط مصرف شود. اگر در بيماريافسردگي بيشتر شد، بايد به قطع درمانتوجه
داشت.
3 ـ
در بيماران مبتلا به تشنج و برايبيماران قلبي اين دارو بايد با احتياطمصرف
شود.
عوارض جانبي: واكنشهاي موضعي درمحل تزريق،
سردرد، تب، لرز، سينوزيت،علائم شبه آنفلونزا، درد عضلاني، اسهال،يبوست،
استفراغ و عوارض عصبي ازعوارض جانبي عمده اين دارو
ميباشند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ نگهداري: تمام اوقاتاين فرآورده بايد دردماي 2-8
درجهسانتيگراد نگهداري شود. در صورتآماده سازي بايد فرآورده را در عرض
3ساعت استفاده كرد.
2 ـ
آماده سازي: 1/2ml
از محلول رقيقكننده بداخل
ويال تزريق شود، به آهستگيويال چرخانيده شود تا دارو بطور كاملحل گردد. بعد
از آماده سازي ويال حاويمحلول 0/25mg/ml ميباشد.
3 ـ
قبل از شروع درمان و همچنين بافواصلي در حين درمان انجام آزمايشاتذيل
توصيه ميشود: هموگلوبين، شمارشكامل و تمايزي گلبولهاي سفيد،
آزمونهايفعاليت كبد.
4 ـ
احتمال بروز علائم شبه آنفلونزا وجوددارد. اين علائم شامل تب، لرز،
دردعضلاني و تعريق ميباشد.
5 ـ
ممكن است حساسيت به نور در بيمارايجاد شود. لازم است اقدامات حفاظتي دراين
مورد بعمل آيد.
مقدار
مصرف: 0/25mg معادل 8mIUيكروز در ميان زيرجلدي تزريق
شود.
اشكال دارويي:
Powder
for injection: 0.3mg (9.6 mIU)
موارد
مصرف: اين دارو براي كاهش
احتمال بروز و شدت عفونتهاي همراه بابيماري
گرانولوماتوز مزمن مصرفميشود
مكانيسم اثر: اينترفرون gamma-1b داراييك زنجيره پپتيدي با 140 اسيدآمينهميباشد.
اينترفرونها گروهي ازپروتئينها يا گليكوپروتئينهاي طبيعيهستند كه توسط
سلولهاي اوكاريوت ودر پاسخ به عفونتهاي ويروسي يا سايرمحركهاي بيولوژيك
توليد ميشوند.اگرچه اينترفرونها داراي خواصمشتركي ميباشند، ولي
اينترفرون-گاماداراي اثرات فعال كنندگي فاگوسيتها (مثلتوليد متابوليتهاي
اكسيژن در داخلفاگوسيتها) ميباشد. تحقيقات نشانميدهد كه اينترفرون-گاما
باعث افزايشمتابوليسم اكسيداتيو ماكروفاژهاي بافتي،افزايش سايتوتوكسيسيتي
وابسته بهپادتن و فعاليت سلولهاي كشنده طبيعيميشود. برخلاف اينترلوكين
4،اينترفرون-گاما سطح IgE
و توليد كلاژن راكاهش
ميدهد.
فارماكوكينتيك: نيمه عمر اين فرآورده 38دقيقه،
2/9 ساعت و 5/9 ساعت به ترتيببراي تزريق داخلوريدي، داخل عضلاني
وزيرجلدي ميباشد. با تزريق زيرجلديغلظت سرمي اين فرآورده تقريبا 7 ساعتبعد
از تجويز به حداكثر خود ميرسد. درحاليكه براي تزريق داخل عضلاني زمانلازم
براي حداكثر غلظت برابر 4 ساعتاست.
موارد
منع مصرف: در صورت حساسيتمفرط به اينترفرون گاما، محصولاتباكتري
E. coli يا هر يك از اجزاء فرآوردهنبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ هنگام مصرف براي بيمارانمبتلا به
تشنج يا اختلالات CNS
و بيمارانقلبي و بيماران
مبتلا به ضعف مغزاستخوان احتياط لازم بعمل آيد.
2 ـ
در صورت بروز واكنش حادحساسيتي، مصرف دارو فوربايد قطع
واز روشهاي درماني مناسب استفاده شود.
عوارض جانبي: تب، لرز، جوشهاي پوستي،سردرد،
ناراحتي هاي قلبي و عصبي وواكنشهاي موضعي در محل تزريق ازعوارض جانبي
عمده اين دارو ميباشد.
تداخل هاي دارويي: هنگام مصرف همزمانبا داروهاي
كاهنده فعاليت مغز استخوانبايد احتياط لازم را بعمل
آورد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ انجام آزمايشات ذيلقبل از درمان و با فواصل 3 ماهه در
حيندرمان بيماران مبتلا به گرانولوماتوزتوصيه ميشود: آزمايشات خون
شناسي(شمارش كامل سلولهاي
خوني، شمارشتمايزي و پلاكتها) و آزمايشاتبيوشيميائي (آزمايشات مربوط به
فعاليتكليه و كبد) و آزمايش ادرار.
2 ـ
بهترين محل تزريق زيرجلدي در عضلهدلتوئيد يا ران
ميباشد.
3 ـ
ويال فرآورده يكبار مصرف بوده،
لذا
مقدار استفاده نشده را بايد دور
ريخت.
4 ـ
تمام اوقات اين فرآورده بايد در
دماي
2-8 درجه سانتيگراد نگهداري ولياز
انجماد آن بايد جلوگيري كرد. از بهمزدن شديد فرآورده خودداري شود.
اگرفرآورده بيش از 12 ساعت در حرارت اتاققرار گرفت، بايد آن را دور
ريخت.
مقدار
مصرف: براي بيماراني كه بدن آنهابيشتر از 0/5m2 ميباشد، 50mcg/m2(1/5million U/m2) و براي بيماراني كهبدن آنها معادل يا كمتر از
0/5m2 ميباشد،1/5mcg/kg/dose سه بار در هفته بايدزيرجلدي تزريق كرد (بطور مثال
دوشنبه،چهارشنبه و جمعه). تجويز مقدار بيشترتوصيه نميشود. اگر واكنشهاي
شديدظاهر شد، بايد مقدار مصرف را (تا نصفمقدار فوق) كاهش داد يا تا از بين
رفتن اينواكنشها بايد مصرف را قطع نمود.
اشكال دارويي:
Injection:
in 100mcg (3million units) insingle-use
vial