موارد
مصرف: در آزمايش مانتو برايتشخيص عفونت سل مصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: اين فرآورده حاويمحصولات رشد باسيل
سلMycobacterium tuberculosis
ميباشد كههرگاه داخل
جلدي تزريق شوند، واكنشحساسيتي بصورت سفتي و قرمزي درافراد حساس نمايان
ميشود. واكنش مثبتنشاندهنده سابقه عفونت سل يا سابقهواكسيناسيون بر عليه
باسيل سل ميباشد.
موارد
منع مصرف: براي افرادي كه مثبتبودن آزمون توبركولين در آنها محرزباشد،
اين فرآورده نبايد استفاده شود.
هشدارها: 1 ـ اين فرآورده نبايد از راهزيرجلدي
تزريق شود، زيرا در اين صورتدر افراد حساس باعث يك واكنش عموميهمراه باتب
يا التهاب حاد در اطراف محلتزريق شود.
2 ـ
تا 6 ماه بعد از عفونتهاي ويروسي،واكسيناسيون با ويروس زنده، سل ريوييا سل
ارزني، عفونتهاي باكتريائي،بيماريهاي تب دار شديد، سوءتغذيه،ساركوئيدوزيس،
بدخيمي يا ضعفسيستم ايمني، پاسخ نسبت به آزمايشتوبركولين ممكناست مهار
شود.
3 ـ
پاسخ نسبت به آزمايش توبركولين دربين افراد مسن ممكن است كاهش يابد
ياتاخيري انجام شود. در مورد كودكان، 10ماه بعد از پايان تماس كودك با فرد
مسلولميتوان نتيجه منفي آزمايش توبركولين راملاك قرار
داد.
عوارض جانبي: در افراد با حساسيت زياد،واكنشهاي
مثبت شديد مثل بروز تاول،زخم يا نكروز در محل زخم ظاهر ميشود.كمپرس سرما و
مصرف استروئيدهايموضعي ممكن است باعث درمان علامتيشوند. اسكار در محل زخم
اين افرادبوجود ميآيد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ هنگام آزمايش افرادمبتلا به سل فعال احتياط لازم بعمل
آيد.
2 ـ
واكنش مثبت الزام نشاندهنده بيماريفعال نيست. اعمال تشخيصي ديگر
مثلعكسبرداري از قفسه سينه، آزمايشاتباكتريولوژيك خلط براي اثبات
تشخيصضروري است.
مقدار
مصرف: براي انجام آزمون، اول بايد5 واحد توبركولين (TU) داخل جلديتزريق شود. در افراد مشكوك بهحساسيت
زياد، تزريق 1 واحد كافي است.
آزمايش مجدد: براي افرادي كه نتيجهآزمايش اول
آنها منفي است، با استفاده از5 واحد ديگر ميتوان آزمايش را در ساعدديگر تكرار
كرد.
اشكال دارويي:
Injection: in
5 tuberculin units per 0.1ml
BCG
VACCINE
HEPATITIS B VACCINE
INACTIVATED POLIOVIRUS VACCINE
(IPV)
INFLUENZA VACCINE
MEASLES
VACCINE
MEASLES,
MUMPS & RUBELLA VACCINE
(MMR)
MENINGOCOCCAL (A+C) VACCINE
MUMPS
VIRUS VACCINE
PNEUMOCOCCAL POLYVALENT VACCINE
POLIOVIRUS ORAL VACCINE (OPV)
RABIES
VACCINE, VERO
RUBELLA
VACCINE
TYPHOID
VACCINE
VARICELLA VACCINE
YELLOW
FEVER VACCINE
واكسنها مواد آنتيژنيك هستند كه برايايجاد
ايمنيفعال برعليه باكتريها وويروسها مصرف مي شوند. واكسنهاممكناست حاوي
ميكرو ارگانيسمهايكشته شده يا زنده يا قسمتهائي خاص ازميكروارگانيسمها
باشند. در هنگام تجويزواكسنها بايد به نكات زير توجه
نمود.
1 ـ
بعضي از واكسنها (مثل فلج كودكان)واكنشهاي خيلي كمي را موجب ميشوند،در
صورتيكه ساير واكسنها (مثلسرخجه و سرخك) ممكناست شكلملايمي از خود
بيماري را ايجادكنند.گهگاهي نيز واكنشهاي شديدتريممكناست مشاهده شود.
واكنشهايآنافيلاكتيك بطور خيلي نادر اتفاق ميافتدولي امكان دارد كشنده
باشند.
2 ـ
واكسنها را در زمان ابتلابه بيماريهايحاد يا در صورت سابقه واكنش شديدنسبت
به نوبتهاي قبلي واكسن نبايد بكاربرد.
3 ـ
بخاطر احتمال خطر آسيب به جنين،تجويز واكسنهاي زنده براي زنان فقط بايددر
صورت ضرورت انجام شود.
4
ـ واكسنهاي زنده را نبايد براي
افرادداراي نقص سيستم ايمني يا مبتلا بهبيماريهاي بدخيم تجويز
نمود.
5 ـ
هنگام تجويز داخل عضلاني واكسنهابراي بيماران با اختلالات انعقادي
ياتحتدرمان با داروهاي ضد انعقادي بايداحتياط نمود.
6 ـ
استفاده از واكسنها براي برنامه ايمنسازي همگاني بايد طبق برنامه
مصوبكميته كشوري ايمن سازي انجام شود.
7 ـ
كودكان نارس (در صورت سلامت) ازنظر زماني بايد مشابه ساير كودكانواكسينه
شوند.
8 ـ
واكسنهاي زنده را نبايد از 3 هفته قبلتا 3 ماه بعد از تجويز ايمنوگلوبولينها
بكاربرد.
9 ـ
در صورت احتمال تماس با عاملبيماريزا (مثل هپاتيت B، سرخك، اوريون،سرخجه و فلج
كودكان)، كاركنان ودانشجويان مراكز بهداشتي، درماني بايدبرعليه بيماري
واكسينه شوند.
10 ـ
براي جلوگيري از ابتلاي بيمارانداراي نقص ايمني، افراد خانواده
آنانرابايدبر عليه سرخك، سرخجه، اوريون وفلجكودكان (باواكسن IPV واكسينه نمود.
11 ـ
براي زنان باردارو زناني كه قصددارند طي سه ماه آينده باردار شوند،اصولا
نبايد واكسنهاي حاويويروسهاي زنده ضعيف شده را استفادهنمود. بعضي از
واكسنها مثل سرخجه،سرخك و اوريون در دوره بارداري منعمصرف دارند. در صورت
ضرورتواكسيناسيون در زنان باردار، بهتر استتا سه ماه دوم يا سوم صبر
نمود.
موارد
مصرف: واكسن BCGبرايايمنسازي فعال بر عليه سل در كودكانيمصرف
ميشود كه آزمون توبركولين آنهامنفي ميباشد. بجز نوزادان، در مورد كليهافراد
قبل از واكسيناسيون بايد آزمونپوستي براي حساسيت توبركولين راانجام
داد.
از
واكسن BCGدر درمان كارسينومايموضعي مثانه و همچنين به
عنوان عاملكمكي براي تشديد توليد پادتن نيز
استفادهميشود.
مكانيسم اثر: واكسن BCG فرآورده زنده وضعيف شده از كشت باسيل
Calmette &Guerin
سوش Mycobacterium bovisاست كه با ايمنسازي فعال، احتمال بروزعوارض شديد سل
اوليه را در كودكانكاهش ميدهد.
موارد
منع مصرف: اين واكسن در افرادداراي آزمون مثبت توبركولين، بيمارانمبتلا
به نقص ايمني و بيماران تحت
درمان با استروئيدها نبايد
مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ اين واكسن به صورت داخلوريدي،
زيرجلدي يا داخل جلدي نبايدتزريق شود. در عضله دلتوئيد و از راهپوستي
استفاده شود.
2 ـ
در مورد تماس كودكان واكسينه شده باافراد مبتلا به سل فعال احتياط لازم
بعملآيد.
عوارض جانبي: لنفادنوپاتي، زخم در محلمايه
كوبي، واكنشهاي لوپوئيد از جملهعوارض جانبي واكسن BCGميباشند.
تداخلهاي دارويي: داروهاي ضدميكربي وداروهاي
كاهنده سيستم ايمني ممكن استدر ايجاد پاسخ مناسب ايمني
مداخله
كنند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از آنجائيكه اينواكسن حاوي باكتري زنده ميباشد،رعايت
اصول آسپتيك ضروري است.
2 ـ
قبل از تجويز، احتمال واكنشهايآلرژيك بررسي شود.
3 ـ
شدت و مدت واكنش موضعي به عمقتزريق و تفاوتهاي فردي بستگي دارد.اولين
واكنش پوستي معمولا بين 10-14روز بصورت پاپولهاي قرمز كوچك درمحل تزريق
ظاهر ميگردد. پاپولها بعد از4-6 هفته به بيشترين قطر خود (در حدود3 ميليمتر)
ميرسند و بعد از آن، پاپولهاپوسته پوسته و كوچك ميشوند. 6 ماه بعدهيچ اثر
قابل رويتي از واكسيناسيونوجود نخواهد داشت.
4 ـ
واكسيناسيون فقط در مورد افراد باآزمون منفي توبركولين توصيه ميشود.در غير
اين صورت واكسيناسيون افراد باحساسيت بالا به آنتيژنهايمايكوباكتريومي
ميتواند منجر به بروزواكنشهاي حساسيتي مثل تب، بياشتهائي، درد عضلاني و
درد عصبي شودكه تا چند روز ادامه مييابد.
5 ـ
گهگاهي در كودكان لنفادنوپاتي غدهلنفاوي اطراف موضع تزريق مشاهدهميشود
كه خودبخود برطرف ميشود.
6 ـ
واكسن بايد در دماي 2-8 درجهسانتيگراد و دور از نور نگهداري شود. بعداز انقضاي
تاريخ مصرف، واكسن را نبايدمصرف كرد. فرآورده رقيق شده را بايد دريخچال
نگهداري و طي 2 ساعت مصرفكرد.
مقدار
مصرف: مقدار 1 ميليليتر آباستريلبراي تزريق به يك آمپول واكسن اضافه
و0/2-0/3 ميليليتر واكسن از راه پوستيتزريق شود. هيچ پوششي بر روي
محلتزريق لازم نيست ولي بايد توصيه كرد كهمحل تزريق تا 24 ساعت بعد
خشكنگهداشته شود. واكسيناسيون برايافرادي كه بعد از 2-3 ماه
آزمونتوبركولين آنها هنوز منفي است بايدتكرارشود. در نوزادان با سن كمتر از 1
ماهمقدار واكسن بايد به نصف تقليل يابد(رقيق نمودن يك آمپول در 2
ميليليترآباستريل).
اشكال دارويي:
Powder
for injection (lyophilized):50mg.
موارد
مصرف:واكسن هپاتيت B
برايايمنسازي برعليه
تمام عفونتهاي ايجادشده به وسيله انواع ويروسهاي هپاتيت B و همچنين براي واكسيناسيون افرادي كهدر معرض خطر
عفونت هپاتيت B هستند،استفاده ميشود. كاركنان بهداشتي
ودرماني كه ممكناست به نحوي با
خون يانمونه هاي آزمايشگاهي بيماران كار كنند ونوزادان متولد شده از
مادران HBsAgمثبتبايد بر عليه هپاتيت Bواكسينه شوند.
مكانيسم اثر: واكسن نوتركيبي هپاتيت B ازآنتيژن سطحي HBsAg، توليد شده توسطسلولهاي
مخمر، بدست ميآيد. اينواكسن توليد پادتنهاي ضد HBsرا، دربيشتر افرادي كه يك دوره سه
نوبتيواكسيناسيون را انجام داده باشند، تحريكميكند. ايجاد مصونيت با ميزان
پادتن بيشاز10mIU/ml اثبات ميشود.
هشدارها: 1 ـ بيماران مبتلا به نقص ايمني
بهمقادير بيشتري از واكسن نيازمند هستند.2 ـ واكسن هپاتيت B
بر عليه
ويروسهايهپاتيت A، Cو E
و ساير ويروسهاي
مولدعفونتهاي كبدي مصونيت ايجاد نميكند.
3 ـ
اثر اين واكسن در افراد با سن بيشتر از40 سال كاهش
مييابد.
عوارض جانبي: خستگي، ضعف، تب،ناخوشي، افزايش
تعريق، احساس گرما،لرز، سردرد، سرگيجه، كهير، درد و التهابدر محل تزريق،
لنفادنوپاتي از عوارضجانبي اين واكسن ميباشند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانداروهاي كاهنده
سيستم ايمني وگلوكوكورتيكوئيدها ممكن است پاسخايمني ناقص را موجب
شوند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ در صورت عفونتفعال و شديد بايد واكسيناسيون هپاتيت
B را به تعويق انداخت، مگر اينكه تاخير
درواكسيناسيون عواقب وخيم تري را بهدنبال داشته باشد.
2 ـ
محل تزريق عضلاني در ايجاد پاسخايمني تاثير دارد. تزريق در عضله
دلتوئيدبراي بزرگسالان و در عضله ران برايكودكان توصيه شده است. تزريق
درعضله سريني باعث كاهش پاسخ ايمنيميشود.
3 ـ
واكسن هپاتيت B بايد در دماي 2-8درجه سانتيگراد و بدور از نور
نگهداريشود. از انجماد واكسن جلوگيري شود.
4 ـ
مصونيت ايجاد شده مدت 5 سال طولميكشد و در اين مدت به تزريق
يادآورينيازي نيست.
مقدار
مصرف: برنامه واكسيناسيون برايگروههاي پرخطر شامل تزريق 3 نوبتواكسن (
نوبت دوم و سوم به ترتيب 1 و 6ماه بعد از نوبت اول ) و هر نوبت
برايبزرگسالانمقدار 10 يا 20 ميكروگرم وبراي كودكان 2/5-10 ميكروگرم
ميباشد.
اشكال دارويي:
Injection: 5mcg/ml HBsAg for
adults
& 2.5mcg/ml HBsAg for children
VACCINE
(IPV)
موارد
مصرف: واكسن تزريقي فلج اطفال درافرادي كه قادر به مصرف واكسن
خوراكيفلج اطفال نيستند، كودكاني كه بطور ناقصمصون شدهاند و بيماران مبتلا
به نقصسيستم ايمني مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: واكسن تزريقي فلج
كودكان(IPV) يك سوسپانسيون از سه نوع 1، 2 و
3ويروس فلج كودكان ميباشد كه از كشتسلولي كليه ميمون بدست
ميآيد.
فارماكوكينتيك: تجويز چند نوبت اينواكسن توليد
پادتنهائي را بر عليه تمامانواع ويروس فلج كودكان موجب ميشودكه در بيش
از 97% كودكان واكسينه شدهمصونيت ايجاد ميكند.
موارد
منع مصرف: براي بيماران مبتلا بههر نوع بيماري حاد و تب تا زماني كه
بهبوديابند، نبايد مصرف شود. اگر چه برايبيماريهاي خفيفي مثل عفونت
ملايمدستگاه تنفس نبايد در واكسيناسيونتاخير كرد.
هشدارها: 1 ـ اگر نسبت به نئومايسين،استرپتومايسين
و پلي ميكسين موجود درواكسن آنافيلاكسي يا شوك آنافيلاكتيكايجاد شد، نوبتهاي
بعدي واكسن نبايدتزريق شود.
2 ـ
بيماران مبتلا به نقص ايمني يا بيمارانتحت درمان با داروهاي كاهنده
سيستمايمني ممكن است پاسخ ايمني مناسبي را درمقابل اين واكسن نشان ندهند
و مصونيتكامل در آنها ايجاد نشود.
عوارض جانبي: واكنشهاي موضعي درمحل تزريق (مثل
قرمزي، تورم و درد)، تب،خواب آلودگي، گريه كردن، كاهش اشتها وحالت تهوع،
از عوارض جانبي اين واكسنمي باشند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ قبل از تزريق واكسنبايد به سابقه بيمار و توصيه هاي
مصرففرآورده مورد مصرف توجه شود. درسابقه بيمار احتمال بروز حساسيت وعوارض
جانبي كه متعاقب تزريق دوزهايقبلي صورت گرفته بايد بررسي
شود.
2 ـ
احتمال دارد كه تحريك سيستم ايمنيبيمار مبتلا به عفونت HIV با ايمنسازيتوسط واكسن غيرفعال شده موجباختلال
در فعاليت سيستم ايمني ميشود.اگر چه فوايد واكسيناسيون اينگونه افرادبر
احتمال خطر برتري دارد.
3 ـ
فقط زيرجلدي و ترجيح در عضلهدلتوئيد براي بزرگسالان و عضله ران برايكودكان
تزريق شود. در اطراف عروق خونيو اعصاب نبايد تزريق شود. بعد ازآسپيراسيون
اگر خون يا مايع مشكوكي بهداخل سرنگ وارد شد، تزريق نبايد انجامشود.
محتويات سرنگ را بايد دور ريخت وبايد با استفاده از يك آمپول جديد و در
محليمتفاوت واكسن تزريق شود.
4 ـ
براي برنامه واكسيناسيون كودكانواكسن خوراكي نسبت به واكسن تزريقيداراي
ارجحيت است چونكه اين واكسنايمني رودهاي ايجاد ميكند، تجويز آنآسان
است، براحتي توسط كودكانپذيرفته ميشود و در بعضي از اطرافيانمصونيت ايجاد
ميكند.
5 ـ
هر گونه تأخير در فواصل بين نوبتهايتزريق واكسن در ايجاد مصونيت
نهائيتاثيري ندارد. بنابراين در صورت تأخيرنيازي به شروع يك دوره جديد
نيست.
6 ـ
واكسن در دماي 2-8 درجه سانتيگرادپايدار است. بايد از انجماد واكسنجلوگيري
كرد.
مقدار
مصرف:
اطفال: دوره اوليه ايمنسازي شامل سهنوبت 0/5 ميليليتري زيرجلدي
ميباشد.فواصل بين دو نوبت اول بايد حداقل 4 هفتهو ترجيح 8 هفته باشد. اولين و
دوميننوبت را معمولا با واكسن ثلاث و در سنين4 و 8 ماهگي تجويز ميكنند.
سومين نوبتبايد حداقل 6ماه وترجيح 12ماه بعدازنوبت دوم تجويز شود.
نوبت
يادآوري را قبل از شروع مدرسه بايدتزريق كرد مگر اينكه اولين نوبت
دورهاوليه در شروع 4 سالگي يا بعد از آن تزريقشده
باشد.
تزريق تمام سه نوبت دوره اوليه و نوبتيادآوري
براي تكميل واكسيناسيونضروري ميباشد. كودكاني كه به طورناقص با IPVواكسينه شدهاند بايد نوبتهاياضافي دريافت كنند تا
به چهار نوبت لازمبرسند.
بزرگسالان واكسينه نشده: براي اينافراد اگر در
معرض خطر پوليوويروسقرار دارند، يك دوره اوليه واكسيناسيونتوصيه ميشود. سه
نوبت هر بار 0/5ميليليتر زير جلدي، نوبت اول و دوم بافاصله 1-2 ماه و نوبت
سوم 6-12 ماه بعدتزريق شود.
بزرگسالان با واكسيناسيون ناقص:براي اين افراد
اگر در معرض خطرپوليوويروس قرار دارند و حداقل يك نوبتواكسن دريافت
كردهاند، بايد حداقل يكنوبت
IPVيا OPV تجويز شود. اگر فرصتهست، به منظور تكميل دوره
اوليه بايدنوبتهاي اضافي را تزريق كرد.
اشكال دارويي:
Injection: 0.5ml
موارد
مصرف: اين واكسن فقط براي ايجادايمني فعال (توليد پادتن) بر عليه
آنتيژنهاي ويروس آنفلونزا كه در واكسنموجود است، مصرف ميشود. تزريقواكسن
براي افراد باسن بيشتر از 6 ماه كهبدليل سن و شرايط پزشكي در معرضخطر ابتلا
به آنفلونزا هستند، توصيهميشود. همچنين براي سالمندان با بيش از65 سال سن،
كاركنان خانه سالمندان ياكاركنان بهداشتي و درماني كه با بيمارانمزمن
سروكار دارند، كودكان وبزرگسالان مبتلا به بيماريهاي مزمن،كودكان تحت درمان
طولاني مدت باآسپيرين، زنان باردار كه سه ماهه دوم وسوم بارداري آنها در
فصل آنفلونزا واقعميگردد توصيه ميشود.
مكانيسم اثر: واكسن آنفلونزا، آنتيژنهايتهيه
شده از سه سويه مختلف ويروسهايغيرفعال آنفلونزا ميباشد كه باعثپادتنهاي
خاصي ميشود. مصونيت فقطدرمقابل آن سويههائي از ويروس ايجادميشود كه
مشابهت نزديكي با سويه هايموجود در واكسن داشته باشند.
فارماكوكنتيك: مصونيت تقريبا 14 روز بعداز تزريق
واكسن ايجاد ميشود و براي 6ماه تا يك سال باقي
ميماند.
موارد
منع مصرف: در صورت وجودحساسيت نسبت به تخم مرغ (در موردواكسنهائي كه از
مايع آمبريونيك جوجهمرغ تهيه شدهاند)، حساسيت نسبت به هريك از اجزا
واكسن، سابقه سندرمGuillen-Barre، سابقه عوارض
عصبي بعداز تجويز واكسنها، بيماري حاد تنفسي وعفونت حاد نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ بيماران مبتلا به نقص ايمنياعم از
مادرزادي يا به علت بيماري
(عفونت
HIV) يا ناشي از درمان(گلوكوكورتيكوئيدها،
داروهايسايتوتوكسيك يا پرتودرماني در بيمارانسرطاني) ممكن است پاسخ كمتري
دهند.
عوارض جانبي: عوارض جانبي واكسنآنفلونزا
عموم در بزرگسالان اهميتنداشته و
احتمال بروز آنها كم است.اختلالات عصبي (مثل آنسفالوپاتي، فلجنسبي عصب
صورت و التهاب عصببينائي)، درد در محل تزريق، تب، دردعضلاني و احساس
ناخوشي از عوارضجانبي واكسن آنفلونزا ميباشد. بدليلوجود مقادير خيلي كم
پروتئينهاي تخممرغ در واكسن هاي جديد، واكنشهايحساسيتي بندرت اتفاق
ميافتد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ بدليل احتمال بروزتب بعد از واكسن آنفلونزا، سابقه
تشنجناشي از تب بررسي شود و از تزريقواكسن در افراد مبتلا به تب حاد
خودداريشود.
2 ـ
واكسيناسيون آنفلونزا همزمان باتزريق ساير واكسنها (در محلهايمتفاوت)
بلامانع است.
3 ـ
تزريق واكسن ممكن است در همه افرادمصونيت ايجاد نكند.
4 ـ
فقط داخل عضلاني و ترجيح در عضلهدلتوئيد براي بزرگسالان و عضله رانبراي كودكان
تزريق شود. تزريق درعضله سريني باعث كاهش پاسخ
ايمنيميشود.
5 ـ
واكسن آنفلونزا بايد دردماي 2-8درجه سانتيگراد و بدور از نور نگهداريشود. از
انجماد واكسن جلوگيري شود.
6 ـ
قبل از تزريق ويال واكسن را بايد خوبتكان داد. در صورت انجماد يا
مشاهدهتغيير رنگ يا وجود ذرات در ويال، بايد ازتزريق واكسن خودداري
كرد.
مقدار
مصرف: براي كودكان با سن كمتر از9 سال كه قبلا واكسينه نشدهاند بايد طي
دونوبت (به فاصله بيشتر از يكماه) و هر نوبت0/5 ميليليتر از واكسن
(حاويآنتيژنهاي سطحي يا اجزاي ويروس)تزريق شود. در خردسالان با سن
بين6-35 ماه مقدار 0/25 ميليليتر بايد تزريقشود. در كودكان با سن كمتر از 12
سال ازتزريق واكسن حاوي ويروس كاملخودداري شود. در افراد با سن بيش از
12سال تزريق يك نوبت واكسن كافي است.واكسيناسيون بايد سالانه و در
زمانشيوع عفونت آنفلونزا انجام گردد.
اشكال دارويي:
Injection: 5ml Vials