موارد
مصرف: قطره فنيلافرين بهعنوانگشادكننده مردمك چشم و ضداحتقانچشمي و
بيني مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو مستقيم گيرندههايآلفا ـ آدرنرژيك در
عضله گشادكنندهمردمك را تحريك ميكند و اين عضله رامنقبض ميكند. همچنين
گيرندهاي آلفا ـآدرنرژيك در عروق ملتحمه و بيني راتحريك ميكند و موجب تنگي
عروقميشود.
فارماكوكينتيك: با مصرف قطره چشميحدود 10-90
دقيقه بعد، اوج اثر دارو درگشادكردن مردمك چشم ظاهر ميشود.طول اثر دارو 3-7 ساعت در چشم و دربيني 30 دقيقه تا
4 ساعت ميباشد.
هشدارها: 1 ـ در افرادي كه مستعد ابتلاي بهگلوكوم
با زاويه بسته هستند (معمولاسنين بالاي 60 سال) فنيلافرين بايد بااحتياط
فراوان مصرف شود.
2 ـ
مصرف مقادير زياد فنيلافرين دركودكان، سالخوردگان و افراد مبتلا بهبيماري
قلبي، ميتواند باعث افزايش فشارخون گردد.
3 ـ
مصرف مكرر دارو، بهويژه درسالخوردگان، ممكن است موجب تنگيواجهشي مردمك و
كاهش اثر گشادكنندهمردمك اين دارو شود.
عوارض جانبي: اين دارو در صورت جذبسيستميك
ميتواند موجب افزايش فشارخون، سرگيجه و افزايش غيرعادي تعريقو ساير علائم
تحريك سمپاتيك گردد.
تداخلهاي دارويي: در صورت جذبسيستميك، پس از
مصرف توأم فنيلافرينهمراه با داروهاي ضدافسردگي مهاركنندهآنزيم
مونوآمينواكسيداز، (MAO)
ممكناست فشار خون افزايش
يابد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ براي جلوگيري ازجذب سيستميك دارو، به هنگام
مصرففنيلافرين و 1-2 دقيقه پس از مصرف آن،با انگشت روي گوشه داخلي چشم
فشارداده شود.
2 ـ
بهدليل گشادكردن مردمك، ممكن استحساسيت به نور افزايش يابد. در
صورتتداوم اين اثر بيش از 12 ساعت، به پزشكمراجعه
شود.
3 ـ
به بيمار توصيه شود كه تا 1-2 ساعتپس از مصرف قطره چشمي از رانندگياجتناب
نمايد.
مقدار
مصرف: بهعنوان تنگكننده عروقچشم و گشادكننده مردمك چشم، يك قطرهاز
محلول دارو بر روي ملتحمه چكاندهميشود. در صورت نياز ميتوان اين مقداررا
طي يك ساعت تكرار كرد. برايگشادكردن طولاني مدت مردمك چشم، يكقطره از
محلول دارويي 2-3 بار در روز برروي ملتحمه چكانده
ميشود.
بهعنوان ضداحتقان بيني يك يا دوقطره بيني در هر
سوراخ بيني چكاندهميشود.
اشكال دارويي:
Ophthalmic Drops: 5%
Nasal
Drop: 0.25%, 0.5%
موارد
مصرف: اين دارو براي رفع احتقانچشم مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: فنيلافرين گيرندههاي آلفا
ـآدرنرژيك در عروق ملتحمه را تحريكميكند و موجب تنگي عروق ميشود.سولفات
روي با اثر قابض خود، ريزشاشك را كاهش ميدهد و باعث افزايش طولاثر
فنيلافرين ميگردد.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در افرادي كه مستعدابتلا به
گلوكوم با زاويه بسته (معمولاسنين بالاي 60 سال) يا مبتلا به اين
نوعگلوكوم هستند، بايد با احتياط فراوانمصرف شود.
2 ـ
در صورت تداوم يا بدتر شدن تحريك،مصرف دارو قطع گردد.
عوارض جانبي: افزايش گرفتگي يا آبريزشبيني
بهويژه پس از مصرف مكرر داروممكن است ديده شود. در صورت جذبسيستميك
فنيلافرين عوارضي مانندسردرد يا سرگيجه، رعشه، اشكال در بهخواب رفتن،
افزايش غيرعادي تعريق ياضربان نامنظم و سريع قلب
گزارششدهاست.
نكات
قابل توصيه: براي كاهش جذبسيستميك دارو، بعد از مصرف، گوشهداخلي چشم را
بايد به مدت چند دقيقه بهآرامي فشار داد.
مقدار
مصرف: يك يا دو قطره سه بار درروز بر روي ملتحمه چكانده
شود.
اشكال دارويي:
Drops:
Phentlephrine HCI 0.12% + ZincSulfate 0.25%
موارد
مصرف: پيلوكارپين در درمانگلوكوم و القاء تنگ شدن مردمك چشم پساز جراحي
يا افتالموسكوپي به كار ميرود.
مكانيسم اثر: پيلوكارپين بهطور مستقيمگيرندههاي
كولينرژيك را تحريك ميكند.پيلوكارپين سبب انقباض عضله اسفنكترعنبيه و در
نتيجه كوچك شدن مردمكچشم ميشود. انقباض عضله مژگانيسبب افزايش تطابق و
كاهش فشار داخلكره چشم ميشود.
فارماكوكينتيك: زمان شروع اثر تنگكنندگيمردمك
10-30 دقيقه پس از مصرف وزمان رسيدن به حداكثر اثر (كاهش فشارداخل چشم) 75
دقيقه ميباشد. طول مدتاثر دارو 4-8 ساعت در مورد تنگ شدنمردمك و 4-14 ساعت
در مورد كاهشفشار داخل چشم ميباشد.
موارد
منع مصرف: اين فرآورده در آسمنايژهاي، التهاب عنبيه يا ديگر شرايطي
كهانقباض مردمك چشم در آنها نامطلوباست و جداشدگي لايههاي داخلي شبكيه
ازلايه رنگدانه نبايد مصرف شود.
هشدارها: در صورت تاري ديد يا تغيير درديد دور يا
نزديك به پزشك مراجعه كنيد.
عوارض جانبي: درد چشم، تاري يا تغيير درديد، كاهش
ديد در شب، تحريك چشم وسر درد از عوارض جانبي مهم
داروميباشد.
تداخلهاي دارويي: در مصرف همزمان بافرآوردههاي
آنتيكولينرژيك چشمي مثلسيكلوپنتولات ممكن است با اثر ضد گلوكومپيلوكارپين
يا اثر گشاد شدن مردمك توسطاين فرآوردهها تداخل ايجاد
شود.
مقدار
مصرف: مقدار مصرف يك قطره 3-6بار در روز ميباشد.
اشكال دارويي:
Drops:
%1, %2, %4
موارد
مصرف: اين دارو در درمانعفونتهاي ناشي از ميكروارگانيسمهايحساس در مجراي
خارجي گوش و التهابعفوني مزمن گوش و پس از عمل جراحيماستوئيدكتومي مصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: اين فرآورده تركيبي از پليميكسين
B، نئومايسين و هيدروكورتيزونميباشد.
فارماكوكينتيك: نئومايسين در صورتپارگي پرده گوش
يا آسيبديدگي بافتممكن است جذب شود. احتمال جذب پليميكسين B و هيدروكورتيزون نيز وجوددارد.
هشدارها: 1 ـ در صورت وجود التهاب پردهگوش يا وجود
هرگونه عفونت قارچي ياويروسي گوش، اين دارو بايد با احتياطفراوان مصرف
شود.
2 ـ
مصرف اين دارو براي مدتي بيش از 10روز توصيه نميشود.
عوارض جانبي: خارش، قرمزي يا ورم كهممكن است
علائم واكنشهاي حساسيتمفرط به دارو باشند، از عوارض جانبيدارو
هستند.
نكات
قابل توصيه: براي راحتي
بيمار
ميتوان يك تكه گاز استريل
در
مجراي گوش قرار داد و هنگام
مصرف
دارو، آن را با محلول دارو
مرطوب ساخت.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: چهار قطره هر 6-8 ساعت درمجراي گوش
چكانده شود.
كودكان: سه قطره هر 6-8 ساعت درمجراي گوش
چكانده شود.
اشكال دارويي:
Otic
Drops: (Polymyxin B Sulfate
10,000 U + Neomycin Sulfate 5 mg +
Hydrocortisone 10 mg)/ml
موارد
مصرف: پردنيزولون در درمانحالتهاي التهابي و آلرژيك چشم و گوشكه به
كورتيكواستروئيدها پاسخ ميدهند،استفاده ميشود.
مكانيسم اثر: در غلظتهاي بالاي
موضعيكورتيكواستروئيدها بر روي غشاء اثرمستقيم دارند. كورتيكواستروئيدهااگزوداي
سلولي و فيبريني و انفيلتراسيونبافتي را كاهش ميدهند. ممانعت از
فعاليتتشكيل كلاژن و بافت همبند، تأخير درتوليد مجدد سلولهاي اپيتليال،
كاهشتشكيل عروق جديد پس از التهاب و كاهشنفوذپذيري مويرگهاي متورم از
ديگراثرات اين دارو ميباشد.
فارماكوكينتيك: از طريق زلاليه، قرنيه،عنبيه،
مشيميه، جسم مژگاني و شبكيهجذب ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو در بيماريهايقارچي چشم و گوش، التهاب سطحي حادقرنيه
ناشي از تبخال، سوراخ شدن پردهگوش، سل چشمي يا گوشي و بيماريويروسي در
مرحله عفوني حاد نبايدمصرف شود.
هشدارها: در كساني كه مبتلا به آبمرواريد، گلوكوم
مزمن با زاويه باز ياسابقه آن، التهاب گوش مياني (بهخصوصدر كودكان)، و
ساير عفونتهاي قرنيه وملتحمه چشم يا گوش هستند، مصرف ايندارو بايد با
احتياط انجام گيرد.
عوارض جانبي: تاري ديد، درد چشم،سردرد و مشاهده
هالههاي نوراني دراطراف چراغها، پايين افتادن پلكها وبزرگشدن غيرعادي
چشم، سوزش وآبريزش از عوارض جانبي دارو هستند.
نكات
قابل توصيه: اگر پس از 5-7 روزبهبودي حاصل نشد و يا وضع چشم ياگوش بدتر شد
به پزشك مراجعه شود.
مقدار
مصرف: 1-2 قطره 2-4 بار در روزدر ملتحمه چكانده شود. در بيماريهايشديد، درمان
با 1-2 قطره هر يكساعتشروع شده و بهتدريج در صورت تخفيفالتهاب مقدار
مصرف دارو كاهش مييابد.
اشكال دارويي:
Drops:
1%
موارد
مصرف: اين دارو در درمان التهابعفوني ملتحمه و ساير عفونتهاي سطحيچشم
ناشي از ارگانيسمهاي حساس،تراخم و ساير عفونتهاي كلاميدياييمصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: سولفاستاميد يك آنتيبيوتيكبا طيف
اثر گسترده و متوقفكننده رشدميكروارگانيسمهاي حساس است و ازطريق مهار
بيوسنتز فولات عمل مينمايد.
فارماكوكينتيك: مقدار كمي از دارو پس ازمصرف
موضعي در چشم ممكن است بهداخل قرنيه جذب شود.
عوارض جانبي: بروز واكنشهاي حساسيتمفرط شامل
خارش، قرمزي، تورم، درد ياساير علائم تحريك موضعي با مصرف ايندارو گزارش
شدهاست.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانسولفاستاميد با
فرآوردههاي چشميحاوي نقره (از جمله محلول نيترات نقره)به دليل
ناسازگاري دو دارو، توصيهنميشود.
نكات
قابل توصيه: پس از چكاندن قطره درچشم، ممكن است سوزش احساس
شود.
مقدار
مصرف: در بزرگسالان يك قطره ازدارو هر 1-3 ساعت در طول روز و درفواصل بيشتر
در طول شب در ملتحمهچكانده ميشود.
اشكال دارويي:
Drops:
%10 , %20
TETRACYCLINE HCI (Ophthalmic)
موارد
مصرف: اين دارو در درمانعفونتهاي سطحي چشم ناشي از گونههايمختلف
باكتريها، تراخم (ناشي ازكلاميديا تراكماتيس) و پيشگيري از بروزالتهاب عفوني
ملتحمه در نوزادان مصرفميشود.
مكانيسم اثر: تتراسايكلين يك آنتي
بيوتيكوسيعالطيف است كه از طريق مهار ساختپروتئين رشد باكتريهاي حساس را
مهارميكند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ تاري ديد بعد ازمصرف اين دارو در چشم طبيعي
است.
2 ـ
دوره درمان تراخم با اين دارو ممكناست چند ماه طول بكشد. در صورت
شديدبودن عفونت ممكن است مصرف همزمانتتراسيكلين خوراكي ضروري
باشد.
مقدار
مصرف: در درمان تراخم 2 بار درروز به مدت 5 روز در هر ماه و به مدت 6ماه
در هر دو چشم مصرف ميشود. دردرمان ساير عفونتهاي چشمي هر 2-4ساعت حدود يك
سانتيمتر از پماد درچشم ماليده ميشود.
اشكال دارويي:
Ointment: %1
موارد
مصرف: تيمولول در درمان گلوكومساده مزمن و افزايش فشار داخلي چشمبهكار
ميرود.
مكانيسم اثر: تيمولول گيرندههاي بتاآدرنرژيك را
بلوك ميكند و توليد مايع رادر چشم كاهش ميدهد. اين دارو ممكناست موجب
افزايش جريان خروج مايع ازچشم شود.
فارماكوكينتيك: زمان شروع اثر دارو 30دقيقه و
زمان رسيدن به حداكثر اثر 1-2ساعت پس از مصرف ميباشد. طول مدتاثر 24 ساعت
است.
موارد
منع مصرف: در آسم نايژهاي،بيماري انسدادي مزمن ريوي، بيماريقلبي، شوك
كارديوژنيك، بلوك قلبي وبراديكاردي سينوسي نبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ در التهاب برونشها، آمفيزم،بيماريهاي
ريوي و ديابت بايد با احتياطتجويز شود.
2 ـ
در صورت بروز حساسيت به نور ازعينك آفتابي استفاده و از قرار گرفتن درمعرض
نور خودداري شود.
عوارض جانبي: قرمزي چشمها يا پلكها،التهاب
پلكها، التهاب ملتحمه چشم،كراتيت، افتادگي پلك، كاهش حساسيتقرنيه،
دوبيني و اختلالات بينائي ازعوارض جانبي مهم دارو
ميباشد.
مقدار
مصرف: در بزرگسالان يك قطره دوبار در روز مصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Drops
(As Maleate): %0.5
موارد
مصرف: تريفلوريدين در درمانالتهاب بافت پوششي ملتحمه از نوع اوليه ونيز
التهاب عودكننده بافت پوششي قرنيه وملتحمه ناشي از ويروس تبخال
بهكارميرود.
مكانيسم اثر: اين دارو با نفوذ به
ساختمانDNA ويروس و مهار كردن آنزيمهايتيميديلات
سنتتاز و DNA پليمراز موجبمهار ساخت DNA ويروس ميگردد.
فارماكوكينتيك: بهدنبال مصرف موضعيدر بافت
قرنيه، عنبيه، جسم مژگاني ومشيميه ملتهب نفوذ ميكند و نيمه عمر آنحدود
12-18 دقيقه ميباشد.
هشدارها: 1 ـ دوره درمان نبايد بيش از 21روز بوده
و يا 3-5 روز بعد از بهبوديكامل، ادامه يابد.
2 ـ
در صورت مصرف همزمانكورتيكوستروئيدها با اين دارو، مصرفتريفلوريدين بايد چند
روز پس از قطعمصرف استروئيد ادامه يابد.
3 ـ
در صورت قطع مصرف قبل از بهبوديكامل احتمال عود التهاب قرنيه وجود
دارد.
عوارض جانبي: احساس ناراحتي در چشمو التهاب
پلكها از عوارض دارو هستند.
مقدار
مصرف: پنج بار در روز هر بار يكقطره در چشم چكانده ميشود. تا 3 روزپس از
بهبودي نيز تجويز دارو را بايد ادامهداد.
اشكال دارويي:
Drops:
1%
موارد
مصرف: تروپيكاميد بهمنظور گشادكردن مردمك چشم و فلج عضله جسممژگاني در
روشهاي تشخيصي چشمپزشكي استفاده ميشود.
مكانيسم اثر: تروپيكاميد يك دارويآنتيكولينرژيك
است كه با مهارگيرندههاي موسكاريني در عضلاتشعاعي عنبيه و عضله جسم
مژگانيبهترتيب باعث گشاد شدن مردمك چشم وايجاد فلج عضله جسم مژگاني
ميگردد.
فارماكوكينتيك: حداكثر اثر
دارو
در
گشاد كردن مردمك چشم بعد از20-40 دقيقه و حداكثر فلج عضله جسممژگاني بعد از
20-35 دقيقه مشاهدهميشود. گشادي مردمك چشم به مدت6-7 ساعت و فلج عضله
جسم مژگاني بهمدت 1-6 ساعت ادامه مييابد.
موارد
منع مصرف: در گلوكوم با زاويهبسته و در كودكان مبتلا به صدمات مغزييا فلج
اسپاسمي و سندرم داون نبايدمصرف شود.
هشدارها: در صورتي كه بيمار مستعد ابتلابه گلوكوم
با زاويه بسته باشد، اين داروبايد با احتياط فراوان مصرف
شود.
عوارض جانبي: واكنشهاي رواني،اختلالات رفتاري
در كودكان،خوابآلودگي و سردرد از عوارض جانبياين دارو
ميباشد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين دارو باعث تاريديد و افزايش حساسيت چشم به
نورميگردد. در صورت تداوم اين عوارض بهمدت بيش از 24 ساعت، پس از
قطعمصرف دارو به پزشك مراجعه شود.
2 ـ
به دليل ايجاد تاري ديد از انجامفعاليتهاي بالقوه خطرناك نظير
رانندگيخودداري شود.
3 ـ
احتمال بروز سوزش موقت چشموجود دارد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: بهعنوان فلجكننده تطابق
براياندازهگيري خطاهاي انكساري، يك قطرهاز محلول يك درصد بر روي
ملتحمهچكانده ميشود كه هر 5 دقيقه يكبار تكرارميگردد. براي معاينه انتهاي
چشم، يكقطره از محلول 0/5 درصد، 15-20 دقيقهپيش از معاينه بر روي ملتحمه
چكاندهميشود.
كودكان: بهعنوان فلجكننده تطابق
براياندازهگيري خطاهاي انكساري در كودكانيك قطره از محلول 0/5 درصد بر
رويملتحمه چكانده ميشود كه هر 5 دقيقهتكرار ميگردد.
اشكال دارويي:
Drops:
%0.5, %1