20
RESPIRATORY
TRACT
DRUGS
ADULT
COLD
AMINOPHYLINE
ANTIHISTAMINE
DECONGESTANT
BECLOMETHASONE
BROMHEXINE
CHILDREN
COLD
CLOBUTINOL
CROMOLYN
DEXTROMETHORPHAN
DEXTROMETHORPHAN-P
DOXAPRAM
EXPECTORANT
EXPECTORANT CODEINE
GUAIFENESIN
IPRATROPIUM
METAPROTERENOL
PEDIATRIC GRIPE
PSEUDOEPHEDRINE
SALBUTAMOL
TERBUTALINE
THEOPHYLLINE
THEOPHYLLINE-G
موارد
مصرف: اين دارو براي تخفيف علائمسرماخوردگي و آنفلونزا، سينوزيت، تبيونجه
و يا عوارض آلرژيك قسمت فوقانيدستگاه تنفسي مانند احتقانبيني،
عطسه،آبريزش از بيني، تب و سردرد بكارميرود.
مكانيسم اثر: اين دارو حاوي
استامينوفن،فنيلافرين و كلرفنيرآمين ميباشد و اثراتضد درد، منقبضكننده
عروق وآنتيهيستامين دارد.
فارماكوكينتيك: اين دارو از مجراي گوارشبهخوبي
جذب ميشود. طول اثر آن حدود4ـ3 ساعت ميباشد.
موارد
منع مصرف: در كودكان كمتر از 6سال نبايد مصرف گردد.
هشدارها: 1 ـ بهدليل وجود استامينوفن دراين دارو
در موارد عيب شديد كار كبد بااحتياط مصرف گردد.
2 ـ
در زيادي فشارخون و يا استعدادابتلاي بهاحتباس ادرار با
احتياط
استفاده گردد.
عوارض جانبي: اسهال، كاهش اشتها، تهوعيا
استفراغ، درد يا كرامپ معده و افزايشغيرعادي تعريق از عوارض مصرف بيشاز حد
استامينوفن است. احتمال غليظ شدنترشحات ريوي بهدليل عوارضآنتيكلينرژيك
وجود دارد.
تداخلهاي دارويي: احتمال سميت دارو درمصرف
همزمان باساير داروهاي سميبراي كبد و القاءكننده آنزيمي افزايشمييابد.
مصرف همزمان و طولاني باسايرداروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدياحتمال بروز نكروز
كليوي را افزايشميدهد. اين دارو همچنين با داروهايمضعف CNS، مهاركنندههاي
مونوآميناكسيداز، داروهاي ضدافسردگي سهحلقهاي، داروهاي ضد موسكاريني،
وپايين آورندههاي فشارخون تداخل دارد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ بامصرف مقادير زيادممكن است عصبانيت، سرگيجه يا
بيخوابيبروز كند.
2 ـ
اگر علائم بيماري طي يك هفته بهبودنيافت و يا با تب بالا همراه شد،
مصرفدارو بايد قطع و بهپزشك مراجعه شود.
3 ـ
براي كاهش عوارض گوارشي باغذامصرف شود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: هر 6ـ4 ساعت يك تا دو قرصمصرف ميشود
ولي كل مقدار از 12 قرصدر هر شبانهروز بيشتر نشود.
كودكان: در كودكان 12ـ6 سال هر 6ـ4ساعت يك قرص
مصرف شود و كل مقدارمصرف در شبانهروز از 6 قرص
تجاوزنكند.
اشكال دارويي:
Tablet:
Acetaminophen 325 mg +
Phenylephrine HCI 5 mg +
Chlorpheniramine 2 mg
موارد
مصرف: آمينوفيلين براي درمانانسداد برگشتپذير راههاي تنفسي و آسمحاد و
بهعنوان محرك تنفسي در آپنهنوزادان مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: آمينوفيلين در بدن تئوفيلينآزاد
ميكند. جذب آن بعد از تزريقعضلاني آهسته ميباشد و ممكن است درمحل تزريق
رسوب نمايد. متابوليسم داروكبدي است و از طريق كليهها از بدن
دفعميشود.
هشدارها: در صورت وجود خيز حادريوي، ناتواني
احتقاني قلب، تب پايدار،بيماريهاي كبدي، پركاري غده تيروئيد،سپسيس و
اختلالات صرعي بايد بااحتياطتجويز شود.
عوارض جانبي: تاكيكاردي، طپش قلب،تهوع،
اختلالات دستگاه گوارش، سردرد،فراموشي، آريتمي و تشنجات بويژه درموارد
تزريق سريع داخل وريدي ممكناست مشاهده شود. بعلاوه اتيلين ديآمينموجود
در آمينوفيلين ممكن است باعثكهير، تب يونجه، بثورات جلدي يا التهابپوست
شود.
تداخلهاي دارويي: تجويز همزمانسايمتيدين،
سيپروفلوكساسين،اريترومايسين، پروپرانولول و تيابندازولبا تئوفيلين احتمالا
باعث افزايش غلظت آنميشود. تجويز همزمان فنيتوئين وريفامپيسين باتئوفيلين
و كشيدن سيگار ياتنباكو احتمالا باعث كاهش غلظت آنبواسطه تحريك متابوليسم
ميشود.تجويز همزمان مسددهاي گيرندهبتاآدرنرژيك ممكن است اثراتگشادكنندگي
نايژهاي دارو را مهار كند.مصرف همزمان با كتامين ممكن استآستانه حملات
صرع را كاهش دهد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ آمينوفيلين نبايد دريك سرنگ با ساير داروها مخلوط
شود.
2 ـ
تزريق داخل عضلاني دارو بسيارمحرك است. آمينوفيلين را بايد خيليآهسته داخل
وريد (حداقل طي 20 دقيقه)تزريق نمود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: بهعنوان گشادكننده برونشmcg/kg 700 در هر ساعت در افرادسيگاري و مقدار 400 mcg/kg در هرساعت براي افراد غيرسيگاري انفوزيونميشود.
براي بيماران مسن يا مبتلايانبهنارسايي قلبي يا كبدي، mcg/kg 200انفوزيون ميشود.
كودكان: در نوزادان نارس و كوچكتر از24 روز
1mg/kg هر 12 ساعت انفوزيونميگردد. در نوزادان نارس و
بزرگتر از 24روز mg/kg 1/5
هر 12 ساعت و براينوزادان
طبيعي تا سن 52 هفتگي روزانهmg/kg] 5+ (سن برحسب هفته) x [0/2انفوزيون ميشود. براي نوزادان طبيعي تاسن 26
هفتگي مقدار مصرف تام دارو درسه مقدار منقسم روزانه (هر 8 ساعت)، وبراي
نوزادان طبيعي باسن 52 ـ26 هفتگيمقدار مصرف تام دارو در چهار مقدارمنقسم
روزانه (هر 6 ساعت) تجويزميگردد.
در
كودكان 9ـ1 سال mcg/kg 800
در هرساعت و در كودكان 16ـ9
سال700mcg/kg در هر ساعت، انفوزيونوريدي
ميشود.
در
صورت تجويز طولاني مدت، سنجشغلظت سرمي تئوفيلين و ارزيابي پاسخبيمار
بهآن براي دستيابي بهغلظت مناسبدرماني و بهحداقل رسانيدن خطر
سميتتوصيه ميشود.
اشكال دارويي:
Injection: 250 mg/10ml
موارد
مصرف: اين دارو براي بهبود موقتاحتقانبيني و سينوسها، عطسه وآبريزش از
بيني ناشي از سرماخوردگي ورينيت آلرژيك مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: كلرفنيرامين با اثر بررويگيرندههاي
H1 اثرات هيستامين را مهارميكند. اثرات ضد موسكاريني
اين داروتاحدي سبب خشك شدن مخاطبينيميشود. فنيلافرين برروي گيرندههاي
آلفاآدرنرژيك مجاري تنفسي اثر كرده و باايجاد تنگي عروق موجب رفع
احتقانميشود. فنيل پروپانولامين اثر تحريكيبرروي CNSدارد.
فارماكوكينتيك: كلرفنيرامين وفنيلپروپانولامين از
مجراي گوارشيبهخوبي جذب ميشوند. اما جذبفنيلافرين زياد نيست. متابوليسم
دارو درمجراي گوارشي و كبد صورت ميگيرد.دفع آن از كليوي
است.
هشدارها: 1 ـ در خردسالان عوارض جانبياين دارو
بهخصوص اثر آنتيموسكارينيبيشتر ديده ميشود. در سالخوردگاناحتمال بروز
واكنشهاي متناقض مثلتهييجپذيري نيز وجود دارد.
2 ـ
در سالخوردگان احتمال بروز خشكيدهان، عفونتهاي كانديدياز دهاني وهمچنين
احتمال اسپاسم، توهم و تشنجوجود دارد.
عوارض جانبي: عوارض شايع آن شاملغليظشدن
ترشحات نايژه و بروزسرفههاي خشك ميباشد. احتمال بروزتاري ديد، اغتشاش
شعور، دفع دشوار يادردناك ادرار، سرگيجه و خشكي دهانوجود
دارد.
تداخلهاي دارويي: احتمال بروز تداخل
باگليكوزيدهاي قلبي (ديژيتال) وجود داردكه منجر بهآريتمي قلبي
ميگردد.مسدودكنندههاي گيرندههاي بتا ميتوانندباعث افزايش فشارخون ناشي از
اين داروگردند. مصرف همزمان اين دارو بارزرپين اثر اين دارو را كاهش
ميدهد.مصرف همزمان داروهاي مهاركنندهمونوآميناكسيداز (MAO) با اين داروميتواند باعث تشديد اثر موسكاريني
ومضعف CNS داروهاي ضدهيستامين شدهو باافزايش اثر
فنيل پروپانولامين
باعث
طولاني شدن و تشديد تحريك قلبيگردد.
نكات
قابل توصيه:
1 ـ
احتمال بروز خوابآلودگي يا سرگيجهوجود دارد.
2 ـ
براي كاهش عوارض گوارشي، با غذا،آب و يا شير مصرف شود.
3 ـ
اين دارو ممكن است علائم مسموميتگوشي ناشي از ساليسيلاتها را
بپوشاند.
4 ـ
استفاده طولاني مدت از اين داروميتواند منجر به وابستگي
گردد.
مقدار
مصرف: در بزرگسالان سه تا چهارقرص در روز و در كودكان 12ـ6 سالحداكثر 3 ـ 2
قرص در روز مصرفميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
Chlorpheniramine Maleate 2.5mg + Phenylephrine HCI 5 mg +Phenylpropanolamine HCI
20 mg
موارد
مصرف: بكلومتازون بهعنوان درماننگهدارنده در بيماران مبتلا بهآسم
نايژهايمزمن بكار ميرود.
مكانيسم اثر: بكلومتازون به خاطر مهارترشح
فاكتورهاي رشد و سايتوكاينها ازلنفوسيتها، ائوزينوفيلها،
ماكروفاژها،فيبروبلاستها و ماست سلها اثرضدالتهابي قوي دارد. همچنين
باكاهشترشح موكوس در مجاري تنفسي مقدار وويسكوزيته خلط را كاهش
ميدهد.
فارماكوكينتيك: بكلومتازون سريع ازريهها و مجراي گوارش جذب
ميشود.حدود 25ـ10 درصد داروي مصرفيبهريهها ميرسد و بقيه در دهان و گلورسوب
كرده يا بلعيده ميشود. متابوليسمدارو عمدت سريع و از طريق كبد ميباشدولي بخشي نيز در كليه، ريه،
ياساير بافتهامتابوليزه ميشود. دفع آن از طريق مدفوعيا كليهها صورت
ميگيرد.
موارد
منع مصرف: در آسم حاد يا مداوم(بهدليل نياز بهدرمانهاي خاص) نبايدمصرف
شود.
عوارض جانبي: در صورت استفاده ازمقادير زياد
(روزانه بيش از 1/5 ميليگرم)امكان مهار غده فوق كليوي وجود دارد.ايجاد
كانديدياز دهاني، تحليل استخوان،ائوزينوفيلي ريوي و ازدياد حساسيتتاخيري نيز
در مورد اين دارو گزارش شدهاست.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ نحوه صحيح مصرفآئروسلهاي استنشاقي بايد بهبيمارآموزش
داده شود.
2 ـ
جهت جلوگيري از خشن شدن صدا،التهاب گلو و ايجادكانديدياز،
بعد
از هر
بار مصرف، دهان بايد با آب شستهشود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: مقدار مصرف معمول100ـ84 ميكروگرم (2
پاف اسپري) 3 تا 4بار در روز و يا 200ـ168 ميكروگرم
(4
پاف اسپري) 2 بار در روز ميباشد. درآسمهاي شديد 800 ـ504 ميكروگرم(حدود 12 تا
16 پاف اسپري) در روزتجويز ميشود و براساس پاسخ بيمار،مقدار مصرف، بتدريج
كاهش دادهميشود.
كودكان: در كودكان زير 6 سال ميزانمصرف دارو
دقيق تعيين نشده است. دركودكان
12ـ6 سال 100ـ42 ميكروگرمدارو (1 تا 2 پاف اسپري) 3 تا 4 بار در روزاستفاده
شده و يا 200ـ168 ميكروگرم (4پاف اسپري) 2 بار در روز استفادهميشود. در
كودكان، استفاده روزانه بيشاز 10 پاف اسپري (500 ميكروگرم)توصيه
نميشود.
اشكال دارويي:
Nasal /
Oral Inhaler:
10mg / container
موارد
مصرف: برمهگزين بهعنوان خلطآورو رقيقكننده ترشحات موكوسي درمواردي مانند
التهاب نايژه، آسم،برونشيكتازي و التهاب سينوسها همراه باتجمع ترشحات
موكوسي غليظ و چسبندهدر مجاري تنفسي مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو باتحريك غددمخاطي نايژه و
تغيير تركيباتگليكوپروتئيني موجود در ترشحات،موجب كاهش چسبندگي و
رقيقشدنترشحات و خروج آنها ميگردد.
فارماكوكينتيك: اين دارو بهخوبي ازدستگاه گوارش
جذب و پس از يك ساعت،به حداكثر غلظت پلاسمايي ميرسد. داروپس از
متابوليزهشدن، عمدت از راه ادرار
و به
مقدار اندك از طريق مدفوع دفعميگردد.
هشدارها: در مبتلايان بهزخمهايگوارشي، بااحتياط
مصرف شود.
عوارض جانبي: اختلالات گوارشي ازعوارض جانبي
دارو هستند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ براي جلوگيري ازعوارض گوارشي، دارو پس از غذا
مصرفشود.
2 ـ
بهتر است الگزير دارو، ابتدا باآب رقيقشده و سپس مصرف
شود.
3 ـ
مصرف شكل تزريقي دارو در كودكانكمتر از 12 سال، توصيه
نميشود.
مقدار
مصرف
خوراكي:
بزرگسالان: مقدار 20ـ10 ميليليتر الگزيريا 2ـ1 قرص،
4ـ3 بار در روز، مصرفميشود.
كودكان: در كودكان كمتر از 5 سال، 4ميليگرم قرص
يا 5 ميليليتر الگزير، 2 باردر روز و در كودكان 10ـ5 سال، همينمقدار 4 بار در
روز مصرف ميشود.
تزريقي:
بزرگسالان و كودكان بيش از 12 سال:روزانه
بهمقدار 24ـ8 ميليگرم بهصورتتزريق آهسته داخل وريدي و يا تزريقعميق
داخل عضلاني مصرف ميشود.همچنين ميتوان مقدار 20ـ4 ميليگرم دارورا به 500
ـ 250 ميليليتر محلول دكستروز5 درصد اضافه كرد يا مقدار 40ـ4 ميليگرمآن را
به 500 ـ250 ميليليتر محلول 0/9درصد كلرورسديم افزوده و آن راانفوزيون
آهسته نمود.
اشكال دارويي:
Elixir:
4 mg/5ml
Injection: 4mg/2ml
Tablet:
8 mg