موارد
مصرف: كلسيم تزريقي براي درمانكمي كلسيم خون در بيماريهائي كه
نيازبهافزايش سريع غلظت يون كلسيم در سرمدارند، مانند تتاني ناشي از كمي
كلسيمخون در نوزادان، تتاني ناشي از كمبودهورمون پاراتيروئيد، تتاني ناشي
از كميكلسيم خون بهعلت نيش حشرات ياواكنشهاي حساسيتي، نشانههاي
حاددردهاي كوليك ناشي از مسموميت باسرب، كمبود ويتامين Dو آلكالوز، بمنظورتنظيم الكتروليت، در احياي قلبي
بويژه پساز عمل جراحي قلب باز، بمنظور تقويتقدرت انقباضي ميوكارد پس از
خاتمهفيبريلاسيون دهليزي و بطني يا زماني كهپاسخ كافي به اپينفرين
تزريقي وجودندارد، بمنظور كاهش يا برطرف نمودناثرات مضعف قلبي ناشي از
زيادي پتاسيمخون و همچنين بعنوان پادزهر در درمانمسموميت با منيزيم مصرف
ميشود.فرآوردههاي خوراكي حاوي كلسيمبمنظور جبران كمي كلسيم در
بيماريهاييمانند كم كاري مزمن پاراتيروئيد، نرمياستخوان، راشيتيسم و كمي
ثانويه كلسيمخون پس از مصرف داروهاي ضدتشنجمصرف ميشوند. اگر كمي مزمن
كلسيمخون ناشي از كمبود ويتامين D باشد،املاح كلسيم خوراكي ممكن است همزمانبا
مشتقات ويتامين Dمصرف شوند. املاحخوراكي كلسيم بعنوان مكمل
غذائي درافرادي كه مقادير كافي كلسيم دريافتنميكنند و همچنين بعنوان
داروي كمكيبراي پيشگيري و درمان پوكي استخوانمصرف
ميشوند.
مكانيسم اثر: كلسيم براي عملكرد صحيحدستگاه
عصبي، عضلاني و اسكلتيضروري است. كلسيم در عملكرد طبيعيقلب، كليه، تنفس،
انعقاد خون و نفوذپذيريمويرگها و غشاء سلولي، نقش مهمي را ايفاميكند. كلسيم
همچنين بهتنظيم آزادسازي وذخيره ناقلهاي عصبي و هورمونها، برداشتو اتصال
اسيدهاي آمينه، جذب ويتامين B12و ترشح گاسترين كمك ميكند.
فارماكوكينتيك: تقريب 30 ـ 20 درصدكلسيم در روده
كوچك جذب ميشود. كهاين امر بهحضور متابوليتهاي ويتامين D، pHروده و فاكتورهاي رژيم غذائي مانندپيوند كلسيم
به فيتاتها و فيبرها بستگيدارد. جذب كلسيم در صورت وجود كمبودكلسيم يا در
بيماراني كه رژيمغذايي باكلسيم كم دريافت ميكنند، افزايش يافته ودر
بيماران مبتلا بهفقدان يا كمبود اسيدمعده كاهش مييابد. پيوند كلسيم
بهپروتئين پلاسما تقريب 45 درصد است. 20درصد كلسيم از راه كليه و 80 درصد آن ازراه
مدفوع دفع ميشود.
موارد
منع مصرف: فرآوردههاي حاويكلسيم در زيادي اوليه يا ثانويه كلسيمخون،
افزايش كلسيم ادرار، سنگهايكلسيمي در كليه، ساركوئيدوز ومسموميت با ديژيتال
نبايد مصرف شود.
هشدارها: فرآوردههاي حاوي كلسيم درموارد
دهيدراسيون يا عدم تعادل سايرالكتروليتها، سابقه سنگهاي كليوي، عيبمزمن كار
كليه، عيب كار قلب وفيبريلاسيون بطني در طول احياي قلب بااحتياط مصرف
شوند.
عوارض جانبي: اختلالات خفيف گوارشيبامصرف
خوراكي و براديكاردي، آريتميو تحريك پس از تزريق وريدي از عوارضجانبي مهم
املاح كلسيم ميباشند. كاهشفشارخون برافروختگي يا احساس گرما،ضربان نامنظم
قلب، تهوع يا استفراغ،قرمزي پوست، درد يا سوزش در محلتزريق، تعريق، گزگز و
كاهش فشارخون باتزريق املاح كلسيم گزارش شده است.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان سايرفرآوردههاي
حاوي كلسيم با اين داروهاممكن است سبب افزايش غلظت كلسيم سرم،بويژه در
بيماران مبتلا بهعيب كار كليه شود.مصرف همزمان املاح تزريقي كلسيم
باديگوگسين ممكن است خطر بروز آريتميقلبي را افزايش دهد. املاح تزريقي
كلسيمممكن است اثرات سولفات منيزيم تزريقي راخنثي نمايند. همچنين در صورت
مخلوطنمودن ملح كلسيم با سولفات منيزيم، امكانرسوب سولفات كلسيم وجود
دارد. فراهميزيستي فني توئين و كلسيم بعلت تشكيلتشكيل احتمالي يك كمپلكس
غيرقابل جذبكاهش مييابد. جذب تتراسيكلينهايخوراكي بعلت تشكيل كمپلكسهاي
غيرقابلجذب و افزايش pHداخل معده، ممكن استكاهش
يابد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ قرصها بايد 1/5ـ1ساعت پس از غذا مصرف
شوند.
2 ـ
در صورت امكان، از مصرف اين داروهاطي 2ـ1 ساعت پس از مصرف سايرداروهاي
خوراكي بايد خودداري شود.
3 ـ
از مصرف همزمان ساير فرآوردههايحاوي كلسيم، فسفات، منيزيم يا ويتامين
Dبايد خودداري شود.
4 ـ
از مصرف همزمان فرآوردههايخوراكي اين داروها با موادغذايي حاويفيبر و غلات
بايد خودداري شود.
5 ـ
بمنظور تامين نياز روزانه به كلسيم،رژيمغذايي مناسب بر مصرف
فرآوردههايحاوي كلسيم ترجيح داده شود.
6 ـ
در صورت نياز، مصرف ويتامين Dبميزان كافي و قرارگرفتن در معرض نورخورشيد بمنظور
افزايش جذب كلسيمتوصيه ميشود.
7 ـ
بمنظور جلوگيري از افزايش غلظتكلسيم در خون و ايست قلبي، دارو بايد
بهآهستگي تزريق وريدي شود.
8 ـ
بروز عوارض جانبي اغلب بعلت تزريقسريع وريدي است. با ظهور اختلالات
دردالكتروكارديوگرام و اظهار ناراحتي ازسوي بيمار، تزريق دارو بايد بطور
موقتقطع شود و پس از طبيعي شدن امواج ورفع ناراحتي بيمار، ادامه
يابد.
مقدار
مصرف:
مقدار
مصرف مجاز كلسيم در روزبهترتيب زير ميباشد:
شيرخواران و كودكان باسن كمتر از 3سال: 800ـ400
ميليگرم، كودكان بين10ـ4 سال: 800 ميليگرم، نوجوانان وبزرگسالان: 1200ـ800
ميليگرم، زنانباردار و شيرده: 1200 ميليگرم.
خوراكي:
براي
پيشگيري از كمي كلسيم خون از راهخوراكي، مقادير فوق مورد استفاده
قرارميگيرد. بعنوان درمان كمي كلسيم خون،مقدار مصرف براساس شدت
كمبودكلسيم در هر بيمار توسط پزشك بايدتعيين شود.
تزريقي:
براي
پيشگيري از كمي كلسيم خون، مقدارمصرف براساس نياز بيمار تعيين وانفوزيون
وريدي ميشود. در درمان كميكلسيم خون و تامين الكتروليت حدود 1گرم
گلوكونات كلسيم بطور آهسته وباسرعت حداكثر تا 5 ميليليتر در دقيقهتزريق
وريدي ميشود و در صورت نياز،تا زماني كه تتاني كنترل شود، مصرف آنرا
ميتوان تكرار نمود.
بعنوان پائينآورنده پتاسيم يا منيزيمخون، مقدار
2ـ1 گرم بطور آهسته و باسرعت حداكثر تا 5 ميليليتر در دقيقهتزريق وريدي
ميشود. در طول درمان،مقدار مصرف دارو بايد براساس پيگيريمنظم وضعيت بيمار
توسطالكتروكارديوگرام تنظيم شود.
اشكال دارويي:
Effervescent Tablet: 1500 mg
Ca2+
Injection: 10%
Tablet:
Calcium 500 mg + Vit D 200 IU
موارد
مصرف: محلولهاي 5 و 10 درصددكستروز از طريق انفوزيون وريدي محيطيبراي تامين
كالري در مواردي كه درمانجانشيني مايع و كالري لازم است، مصرفميشوند.
محلولهاي 20 درصد دكستروز درمواردي كه تامين كالري كافي در حداقلحجم آب
ضروري باشد، مصرف ميشود.محلولهاي 50 درصد دكستروز در درمانكمي قند خون ناشي
از مصرف مقدار زيادانسولين مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: محلولهاي تزريقي دكستروزبعنوان منبع
كالري و مايعات مصرفميشوند (هر گرم گلوكز مونوهيدرات، 3/4كالري انرژي آزاد
ميكند). دكستروزتزريقي ممكن است ديورز ايجاد كند. اينماده براحتي متابوليزه
ميشود و ممكناست از دست رفتن پروتئين و نيتروژن راكاهش داده و تشكيل
گليكوژن را تسريعنمايد.
فارماكوكينتيك: گلوگز تزريقي براحتيمتابوليزه
ميشود و در اثر اكسيداسيونبهآب و دياكسيدكربن تبديل
ميشود.
هشدارها: 1 ـ محلولهاي دكستروز درصورت وجود ديابت
بدون علايم باليني ياآشكار يا عدم تحمل كربوهيدراتها وهمچنين در نوزادان
مادران مبتلا به ديابت،بايد با احتياط مصرف شوند.
2 ـ
محلولهاي هيپرتونيك دكستروز ممكناست در صورت مصرف از راه انفوزيونوريدي
محيطي، موجب بروز ترومبوزشوند. بنابراين، اين محلولها بايد از طريقكاتتر
بهآهستگي در وريدهاي مركزيتزريق شوند.
عوارض جانبي: واكنشهاي تبزا، عفونتدر محل
تزريق، نكروز بافتي، ترومبوزوريدي يا فلبيت، اغتشاش شعور يا عدمهوشياري و
تحريك وريد با مصرف ايندارو گزارش شده است.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ وضعيت بيمار از نظرتعادل مايع و غلظت الكتروليتها و
تعادلاسيد و باز بايد پيگيري شود.
2 ـ
محلول دكستروز را بايد طوري تزريقنمود كه دارو به بافتهاي اطراف رگ
نشتنكند.
3 ـ
محلولهاي غليظ دكستروز را نبايدبصورت عضلاني يا زيرجلدي تزريق
نمود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: بمقدار 25ـ10 گرم از محلول20 درصد در هر
نوبت تزريق ميشود.حداكثر سرعتي كه ميتوان دكستروز راانفوزيون نمود، بدون
آنكه قند در ادرارديده شود، 0/5 g/kg/hr است.
كودكان: در كودكان بمنظور كنترل علائمحاد كمي قند
خون، mg/kg 500 ـ250 ازمحلول 20 درصد تزريق
ميشود.
اشكال دارويي:
Infusion
Soultion: 10%, 20%, 50%
Infusion Soultion: 3.33% in NaCl 0.3%Infusion Soultion: 5% in NaCl 0.45%Infusion Soultion: 5% in NaCl 0.9%
موارد
مصرف: اين تركيب براي افزايشمقدار كالري دريافت شده و تامين مايعاتبدن
مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اين فرآورده منبع تامينكربوهيدرات
ـ كالري است و سطح گلوگزخون را بهبود ميبخشد. هر ميليليتر ازالكل 5/6 كالري
و هر گرم دكستروز 3/4كالري انرژي توليد مينمايد.
فارماكوكينتيك: اتيل الكل
باسرعت
20
ml/hrـ10 متابوليزه ميشود. اگرسرعت انفوزيون بيش از
سرعتمتابوليسم باشد، اثر تسكين بخش الكلظاهر ميشود. الكل عمدت در كبد به استاتيا استالدئيد
متابوليزه ميشود.
موارد
منع مصرف: اين تركيب در افراد مبتلابه صرع، عفونت مجاري ادرار، الكليسم
واغماي ديابتي نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ اين تركيب در موارد عيب كاركبد، شوك
بعد از جراحي جمجمه، خونريزيبعد از زايمان يا احتمال بروز آن و عيب بارزكار
كليه بايد با احتياط مصرف شود.
2 ـ
تزريق وريدي اين محلول ممكن استمنجر بهافزايش مايعات بدن و در
نتيجهكاهش غلظت الكتروليتهاي سرم، زيادي آببدن، حالتهاي احتقاني يا خيز
ريوي شود.
3 ـ
در صورت بروز مسموميت ناشي ازالكل يا حالت تسكين، بايد سرعت انفوزيونرا
كاهش داد يا انفوزيون را بطور موقتقطع كرد.
عوارض جانبي: تب، عفونت در محل تزريق،ترومبوز يا
فلبيت وريدي، نشت محلول بهبافتهاي اطراف رگ و افزايش حجم خون بامصرف
اين محلول گزارش شده است. باتزريق سريع، به علت مسموميت ناشي ازالكل
سرگيجه، برافروختگي، عدم دركزمان، مكان و ارتباطهاي فردي يا تسكيننيز
ممكن است بروز نمايد.
تداخلهاي دارويي: در صورت مصرفهمزمان اين
فرآورده با باربيتوراتها،بنزوديازپينها، متوكلوپراميد وفنوتيازينها ضعف CNSناشي از اينداروها تشديد خواهد شد.
اثراتفارماكولوژيك انسولين در صورتمصرف همزمان با اين فرآورده ممكناست
افزايش يابد و منجر بهبروز كميقندخون گردد. سايمتيدين ممكن استغلظت
پلاسمايي اتانل را افزايش دهد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ وضعيت بيمار از نظرتعادل مايع و غلظت الكتروليتها و
تعادلاسيد و باز بايد پيگيري شود.
2 ـ
محلول بايد بهآهستگي تزريق گردد وبيمار بايد از نظر بروز بيقراري
ياخوابآلودگي تحت نظر قرار گيرد.
3 ـ
هنگام تزريق بايد دقت نمود تا داروبهبافتهاي اطراف رگ نشت
نكند.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: ميزان 2ـ1 ليتر در 24 ساعتتزريق
ميشود. معمولا بزرگسالان قادر بهمتابوليزه كردن 10 ميليليتر الكل درساعت
ميباشند.
كودكان: بسته به وزن كودك و پاسخباليني تا
ml/kg 40 يا 1000ـ350 ميليليتردر 24 ساعت تزريق
ميشود.
اشكال دارويي:
Infusion
Soultion: Dextrose 5% andEthanol 5% (1000 ml)
موارد
مصرف: فلوئور بعنوان مكملرژيمغذايي براي پيشگيري از فساد دندانكودكان در
نواحي كه ميزان فلوئور آبآشاميدني كافي نيست، مصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: يون فلوئور باعث پايداريكريستالهاي
آپاتيت استخوانها و دندانميشود. فلورايد ممكن است مانع رشد ونمو باكتريهاي
ايجادكننده پلاك دندانشود. رسوب فلورايد روي سطح مينايدندان، سبب افزايش
مقاومت آن در مقابلاسيد و گسترش فساد دندان ميشود.
فارماكوكينتيك: فلورايدها بسهولت و
تقريببطور كامل
از مجراي گوارش جذبميشوند. محل ذخيره اين يون دراستخوانها ميباشد. اين
دارو از طريق كليهدفع ميشود.
موارد
منع مصرف: 1 ـ اين دارو در مناطقيكه آب آشاميدني حاوي ميزان كافيفلورايد
است، نبايد مصرف شود.
2 ـ
اين دارو در بيماران مبتلا بهدردمفاصل و قرحه گوارشي و بيكفايتي شديدكليه
نبايد مصرف شود.
هشدارها: مصرف بيش از حد يون فلوئورطي دوره نمو
دندان در كودكان، ممكناست سبب بروز فلوئورز دندان شود.
عوارض جانبي: سفيدشدن دندانها و بندرتايجاد رنگ
قهوهاي متمايل به زرد رويدندانها گزارش شده است.
نكات
قابل توصيه: در صورت لكشدندندانها، مراجعه بهپزشك يا دندانپزشكضروري
است.
مقدار
مصرف: در كودكان، براي پيشگيرياز فساددندان و همچنين بعنوان مكملغذايي، در
مناطقي كه ميزان فلورايد در آبآشاميدني كمتر از ppm 0/7 است برمبنايميزان فلورايد آب آشاميدني و سن
كودكمقدار mg/day 1ـ 0/25 مصرف
ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
1mg, 20mg
Mouthwash: 0.2%