موارد
مصرف: فرآوردههاي مولتي
ويتامين تراپوتيك ممكن است
در
بيماران مبتلا به كمبود
ويتامينها
مفيد
باشند. اين فرآوردهها در حالاتمرضي كه نياز بهمواد غذايي
و
ويتامينها افزايش مييابد،
مانند
اعتياد به الكل، پركاري
تيروئيد،
آسيب
يا بيماري شديد يا در مواردي
كه
جذب، مصرف و دفع ويتامينهاغيرطبيعي است، مانند سندرم سؤجذب،مصرف
ميشود.
هشدارها: 1 ـ در بيماران
دياليزي،
مصرف
مقادير بيشتري از ويتامينها
و
املاحمعدني ممكن است نياز
باشد.
2 ـ
بعضي از ويتامينها بخصوصويتامينهاي A و D
و بسياري ازموادمعدني در
مقادير زياد سمي
هستند. بنابراين مقدار مصرففرآوردههاي مولتي
ويتامين بايد
براساس رژيم غذايي و نياز بيمار
تنظيمشود.
3 ـ
مقدار مصرف ويتامين A، بهمنظوراجتناب از
هيپرويتامينوز، بايد محدودشود.
4 ـ
فرآوردههاي مولتيويتامين تراپوتيكنبايد بهعنوان مكمل غذايي مصرف شوند.در
صورت مصرف اين فرآوردهها،مراقبت دقيق از بيمار ضروري
است.
مقدار
مصرف: روزي يك قرص يا يككپسول يا طبق دستور پزشك
مصرفميشود.
اشكال دارويي:
Capsule:
Vit A 25000 IU + Vit B1 20mg +Vit B2 5mg + Nicotinamide 50mg + Vit B610mg + Vit
B12 5mcg + Vit C 150mg +Biotin 0.25mg + Vit D 1000 IU + Vit E 10mg+ Folic Acid
1mg + Dexpanthenol 10mg +Ca 100mg + Mg 5mg + Mn 0.5mg + Mo0.1mg + Fe 10mg + Zn
0.5mg +Phosphorous 77.5mg + Cu 1mg
موارد
مصرف: نياسينآميد براي پيشگيريو درمان كمبود ويتامين B3 مصرفميشود.
فارماكوكينتيك: بهاستثناي سندرم سوءجذب، در ساير
موارد ويتامينهاي گروه B،از جمله نياسينآميد، بخوبي
از مجرايگوارش جذب ميشوند. متابوليسم اين داروكبدي است و نيمه عمر آن در
حدود 45 دقيقهميباشد. دفع نياسين آميد كليوي است ومقادير بيش از حد مورد
نياز روزانه، بدونتغيير از طريق ادرار دفع ميشود.
عوارض جانبي: بامصرف مقادير زياد ايندارو، سرگيجه
يا از حال رفتن، خشكيپوست يا چشمها، افزايش قندخون، تهوع يااستفراغ، قرحه
گوارشي، خارش پوست،درد مفاصل و افزايش اوره خون گزارششده
است.
نكات
قابل توصيه: از آنجا كه كمبودويتامينهاي گروه B بهتنهايي شايع نيست،بهطور معمول تركيبي از اين
ويتامينهاتجويز ميشود.
مقدار
مصرف: بهعنوان مكمل ويتامين، درپيشگيري از كمبود ويتامين، مقدار مصرفتوصيه
شده در روز بصورت زير است:
شيرخواران و كودكان از بدو تولد تاسن 3سال 9ـ 5
ميليگرم، سن 6ـ4 سال 12ميليگرم، سن 10ـ7 سال 13 ميليگرم،پسران و مردان
بالغ 20ـ 15 ميليگرم،دختران و زنان بالغ 15ـ13 ميليگرم، زنانباردار 17
ميليگرم، در دوران شيردهي20 ميليگرم. در درمان كمبود ويتامين،مقدار مصرف
براساس شدت كمبود تعيينميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
500 mg
موارد
مصرف: اسيد نيكوتينيك (نياسين)براي پيشگيري و درمان كمبود ويتامين
B3و همچنين در درمان زيادي چربي خونمصرف
ميشود.
فارماكوكينتيك: بهاستثناي سندرم سوءجذب، در ساير
موارد ويتامينهاي گروه B،از جمله نياسين، بهخوبي از
مجرايگوارش جذب ميشوند. متابوليسم ايندارو كبدي است و نيمه عمر آن حدود
45دقيقه ميباشد. اثر دارو در كاهش غلظتكلسترول پس از چند روز و در كاهشغلظت
تريگليسريد پس از چند ساعتشروع ميشود. دفع نياسين كليوي است ومقادير بيش
از نياز روزانه، بدون تغيير ازطريق ادرار دفع ميشود.
هشدارها: اين دارو در موارد خونريزيشرياني، ديابت،
بيماري كبدي، نقرس وقرحه گوارشي بايد با احتياط مصرف
شود.
عوارض جانبي: برافروختگي، سرگيجه،سردرد، تپش
قلب، خارش، تهوع، استفراغو بندرت نقص كار كبد و بثورات جلديبامصرف اين
دارو گزارش شده است.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از آنجا كه كمبودويتامينهاي گروه B بهتنهايي شايع نيست،بهطور معمول تركيبي از اين
ويتامينهاتجويز ميشود.
2 ـ
بهعنوان پائين آورنده چربيخون،بمنظور بررسي پيشرفت درمان، مراجعهمنظم
به پزشك ضروري است.
مقدار
مصرف: بهعنوان مكمل ويتامين، درپيشگيري از كمبود ويتامين، مقدار
مصرفروزانه بهصورت زير ميباشد:
شيرخواران و كودكان: از بدو تولد تاسن 3 سال 9ـ 5
ميليگرم، سن 6ـ4 سال 12ميليگرم، سن 10ـ7 سال 13 ميليگرم،پسران و مردان
بالغ 20ـ 15 ميليگرم،دختران و زنان بالغ 15ـ13 ميليگرم، زنانباردار 17
ميليگرم و در دوران شيردهي20 ميليگرم.
در
درمان كمبود ويتامين، مقدار مصرفبراساس شدت كمبود تعيين ميشود.بهعنوان
پائين آورنده چربي خون دربزرگسالان، ابتدا 1 گرم 3 بار در روزمصرف ميشود
كه برحسب نياز هر 4ـ2هفته، mg/day 500 بمقدار مصرف اضافهميشود. بعنوان نگهدارنده، 2ـ1
گرم 3 باردر روز مصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
25 mg, 100 mg
موارد
مصرف: اين فرآورده براي جبراناملاح از دست رفته در اسهالهاي متوسطو براي
پيشگيري از تشديد دهيدرتاسيونمصرف ميشود.
فارماكوكينتيك: بخوبي از دستگاه گوارشجذب ميشود.
وجود گلوكز جذب املاح راافزايش ميدهد.
عوارض جانبي: در صورت مصرف بيش ازاندازه ممكن
است در نوزادان كمتر ازيكسال منجربه تشنج گردد. پفكردن پلكهاو تشنگي
بيشازحد نيز از عوارض جانبيدارو هستند.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ ضمن تامين املاح وآب در كودكان، مصرف غذاهاي ديگرضروري
است.
2 ـ
محتوي پاكت ORS را در يكليتر آبجوشيده سرد شده حل
كرده و استفادهگردد.
3 ـ
براي جلوگيري از استفراغ در نوزادان،دارو به آهستگي به آنها خورانده
شود.
4 ـ
محلول ORS بايد بلافاصله قبل ازمصرف تهيه
شود.
مقدار
مصرف: در شيرخواران حداكثر يكليتر در 24 ساعت و در كودكان بزرگترحداكثر يك
ليتر در مدت 24ـ8 ساعت بستهبه سن بيمار تجويز ميشود.
اشكال دارويي:
Powder:
NaCl 3.5 g + KCl 1.5 g +Trisodium Citrate 2.9 g + Dextrose 20
g
موارد
مصرف: فسفات براي جبران كمبودفسفر خون مصرف ميشود. اسيدي شدنادرار ناشي
از اين دارو، اثر داروهايي كهبراي بروز اثر ضدباكتري خود بهمحيطاسيدي نياز
دارند (مانند متنامين) راافزايش ميدهد. اين دارو غلظت كلسيمادرار را كم
ميكند و مانع رسوب كلسيم درمجاري ادرار ميشود.
مكانيسم اثر: در توبول ديستال كليوي،هيدروژن
ترشح شده در سلول توبول ازطريق تعويض با سديم، نمكهاي فسفاتديبازيك را
به مونوبازيك تبديل ميكند.بنابراين، مقدار زيادي از اسيد ترشحميشود، بدون
آنكه pH ادرار را بمقداريپائين آورد كه انتقال
هيدروژن را بوسيلهشيب زياد غلظت بين سلول توبول و مايعلومن توبول مهار
كند. اين دارو با اسيديكردن ادرار، حلاليت كلسيم را
افزايشميدهد.
فارماكوكينتيك: فسفات از مجراي گوارشجذب ميشود.
اما مقادير زياد كلسيم ياآلومينيوم ممكن است باعث ايجاد فسفاتنامحلول و در
نتيجه كاهش جذب آن شود.فسفات بهمقدار 90 درصد از كليه و 10درصد از مدفوع
دفع ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو در بيمارانمبتلا به زيادي فسفات خون، عيب شديدكار
كليه و سنگهاي ادراري فسفات، منيزيمـ آمونيم نبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در موارد زير بايد بااحتياط
مصرف شود:
مواردي كه ممكن است با غلظتهاي زيادفسفات
همراه باشند (مانند كم كاريپاراتيروئيد و بيماري مزمن كليه ورابدوميوليز)،
حالاتي كه ممكن است باغلظتهاي كم كلسيم همراه باشند (مانندكمكاري
پاراتيروئيد، نرمي استخوان،التهاب حاد لوزالمعده، بيماري مزمن
كليه،رابدوميوليز، راشيتيسم) و حالاتي كهممكن است با غلظتهاي زياد پتاسيم
همراهباشند (مانند بيكفايتي شديد غده فوق كليه،دهيدراسيون شديد، التهاب
لوزالمعده،تمرينات فيزيكي، بيكفايتي كليه،رابدوميوليز، آسيب وسيع
بافت).
عوارض جانبي: احتباس مايع، زياديپتاسيم خون،
زيادي سديم خون، زياديفسفات يا كلسيم خون با مصرف اين داروگزارش شده
است.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانداروهاي حاوي
كلسيم با فسفاتها ممكناست خطر رسوب كلسيم در بافت نرم راافزايش دهد. مصرف
همزمان داروهايضدالتهاب غير استروئيدي، كاپتوپريل،سيكلوسپورين، مدرهاي
نگهدارندهپتاسيم، انالاپريل، هپارين و ساير داروهايحاوي پتاسيم با فسفات
پتاسيم ممكن استسبب افزايش پتاسيم خون شود. مصرفهمزمان اين دارو با ساير
فرآوردههايحاوي فسفات ممكن است خطر بروززيادي فسفات خون به ويژه در
بيمارانمبتلا به بيماري كليوي را افزايش
دهد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: بعنوان تامينكننده الكتروليت،ميزان
10 mmol/day فسفر (mg/day 310)مصرف ميشود. در درمان زيادي كلسيمخون حداكثر تا
6 قرص (3 گرم فسفر)مصرف ميشود.
كودكان: 2 mmol/dayـ 1/5 فسفر(62mg/dayـ 46/5) تا حداكثر 3 قرصتجويز
ميشود.
اشكال دارويي:
Effervescent. Tablet: NaH2 PO4 1936
mg
+ NaHCo3 350 mg + KHCO2 315
(500 mg phosphorus)
موارد
مصرف: اين دارو در درمان كميپتاسيم خون همراه يا بدونآلكالوزمتابوليك، در
مسموميت مزمن باديگوكسين و در بيماران مبتلا به فلجدورهاي همراه كمي
پتاسيم خون مصرفميشود. مكملهاي پتاسيم بمنظورپيشگيري از بروز كمي پتاسيم
خون دربيماراني كه كاهش پتاسيم خون در آنانمخاطرهآميز است، و همچنين در
بيمارانمبتلا به سيروز كبدي همراه آسيت، زياديآلدوسترون همراه كار طبيعي
كليه، اسهال،استفراغ طولاني و نفروپاتي تخليهكنندهپتاسيم و در كودكان تحت
درمان طولانيمدت با آدرنوكورتيكوئيدها مصرفميشود.
فارماكوكينتيك: دفع املاح پتاسيم از كليه(90
درصد) و مدفوع (10 درصد) ميباشد.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در موارد زير بايد بااحتياط
مصرف شود:
اسهال طولاني يا شديد اختلال در عملكردمري،
طولانيبودن زمان تخليه معده،انسداد روده يا قرحهگوارشي، فلج
دورهايخانوادگي، انسداد شديد يا كامل قلب وزيادي پتاسيم خون يا حالاتي كه
منجر بهزيادي پتاسيم خون ميشود.
2 ـ
در بيماران سالخورده خطر بروززيادي پتاسيم خون به علت تغيير درتوانايي
كليه اين بيماران در دفع پتاسيموجود دارد.
3 ـ
مصرف اين دارو براي تصحيح كميپتاسيم خون بايد با احتياط صورت گيرد تااز
زيادي پتاسيم خون همراه با آريتميقلبي اجتناب شود.
4 ـ
غلظتهاي پلاسمائي بيش از
5/5
mEq/L بعلت احتمال بروز آريتميخطرناك
است.
5 ـ
پيگيري دقيق وضعيت بيمار، بررسيالكتروكارديوگرام و اندازهگيري غلظتپتاسيم
ممكن است ضروري باشد.
6 ـ
در صورت بروز اختلال در عملكرد كليه(كم ادراري يا افزايش كراتينين
سرم)،انفوزيون كلرورپتاسيم بايد فور قطع شود.
عوارض جانبي: اغتشاش شعور، ضرباننامنظم يا آهسته
قلب، بيحسي يا گزگز دردستها، پا يا لب، اشكال در تنفس، اضطراب،خستگي يا
ضعف، ضعف يا احساسسنگيني در پاها با مصرف اين داروگزارش شده
است.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانداروهاي مهاركننده
آنزيم مبدلآنژيوتانسين، ضدالتهابهايغيراستروئيدي، مسدودكنندههاي گيرندهبتا
ـ آدرنرژيك، مدرهاي نگهدارنده پتاسيمو هپارين با مكملهاي پتاسيم، ممكن
استسبب افزايش غلظت پتاسيم سرم و درنتيجه ايست قلبي شود. مصرف
همزمانداروهاي آنتيكولينرژيك با شكل خوراكيكلرورپتاسيم ممكن است شدت
ضايعاتدستگاه گوارش ناشي از مصرف اين دارورا افزايش دهد. مصرف
همزمانكلرورپتاسيم با ديگوكسين در بيمارانديژيتاليزه يا در بيماران مبتلا به
بلوكشديد يا كامل قلب توصيه نميشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ دارو بلافاصله پس ازغذا يا همراه با آن مصرف
شود.
2 ـ
دوره درمان بايد كامل شود، بويژه اگراز داروهاي مدر يا ديگوكسين
استفادهميشود.
3 ـ
در صورت بروز علائم خونريزيگوارشي، مراجعه فوري به پزشكضروري
است.
مقدار
مصرف:
هر
گرم كلرور پتاسيم، معادل 13/41ميلياكي والان پتاسيم
است.
خوراكي:
بزرگسالان: بمنظور پيشگيري يا درمانكمي پتاسيم
خون 20 ميلياكيوالانپتاسيم (تقريب معادل 1/5 گرم كلرورپتاسيم) در 180 ميليليتر آب سرد، 5 ـ 1
باردر روز يا 20ـ6/7 ميلياكيوالان پتاسيم(معادل 1/5ـ 0/5 گرم كلرور پتاسيم)
ازقرص پيوسته رهش، 3 بار در روز مصرفميشود.
تزريقي:
بزرگسالان: بعنوان جانشين شوندهالكتروليت يا
درمان كمي پتاسيم خون،مقدار مصرف و سرعت انفوزيون بايدبرحسب نياز بيمار
تعيين گردد (حداكثر تا400mEq/day). پس از انفوزيون اوليه60ـ40 ميلياكيوالان، پاسخ
بيمار بايد باسنجش غلظت پتاسيم سرم والكتروكارديوگرام مشخص گردد وسرعت
انفوزيون بعدي تعيين شود.
كودكان: براي درمان كمي پتاسيم خون
تاmEq/kg 3 انفوزيون وريدي ميشود. درپيشگيري از
كمي پتاسيم خون، مقدارمصرف براساس نياز هر بيمار
تعيينميشود.
اشكال دارويي:
For
Infusion: 20mEq / 10ml, 100mEq /50ml
Sustained Release Tablet: 500
mg