موارد
مصرف: اين فرآورده بعنوان محلولايزوتونيك، بصورت انفوزيون وريدي دردرمان
جانشيني آب و نمك و در موارديكه پتاسيم بين سلولي كاهش يافته است،مصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو در
بيماران
مبتلا
به زيادي سديم خون ناشي از آسيبكليوي و قلبي يا 6ـ5 روز پس از عملجراحي
يا ضربه شديد، نبايد مصرفشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ توصيه ميشود كهانفوزيون وريدي اين دارو از طريق يكوريد
سطحي صورت گيرد. استفاده ازعروق پا ممكن است شيوع عواقبترومبوتيك را
افزايش دهد.
2 ـ
طي انفوزيون وريدي، بيمار بايد بدونحركت بماند.
3 ـ
رفع علائم كاهش آب بدن، بهبود فشارخون، بهبود غلظت خون و طبيعيشدنميزان
ادرار، نشاندهنده تصحيح كاهشآب بدن است.
مقدار
مصرف: سرعت انفوزيون و ميزانآن بايد با توجه به نياز هر بيمار
جداگانهتعيين شود.
اشكال دارويي:
Infusion: (Na+ 147 mEq + Ca2+ 4.5mEq + K+ 4 mEq +
Cl- 156 mEq)/L
موارد
مصرف: اين فرآورده بمنظور برقراركردن مجدد تعادل آب و الكتروليت بدن،بخصوص
قبل و بعد از جراحي مصرفميشود.
مكانيسم اثر: رينگر لاكتات يك محلول يونياست كه
حجم خون را افزايش ميدهد وتعادل آب و الكتروليت را برقرار ميسازد.يون
لاكتات موجود در اين فرآورده كهبسرعت بهيون بيكربنات متابوليزهميشود، در
تنظيم تعادل اسيد و باز دخالتدارد.
موارد
منع مصرف: اين فرآورده در بيمارانمبتلا به خيز، آلكالوزمتابوليك،
اسيدوزناشي از اسيد لاكتيك و افزايش پتاسيم وكلسيم خون نبايد مصرف
شود.
مقدار
مصرف: مقدار مصرف اين فرآوردهبا توجه به شرايط باليني بيمار و
پاسخآزمايشات تنظيم ميشود.
اشكال دارويي:
Infusion: (Na+ 130 mEq + Ca2+ 3 mEq+ K+ 4 mEq + Cl-
109 mEq + Lactate28 mEq)/L
موارد
مصرف: ساخارين بعنوانشيرينكننده مصرف ميشود و قدرتشيرينكنندگي آن در
حدود 300 برابرسوكروز است.
فارماكوكينتيك: ساخارين بسهولت ازمجراي گوارش
جذب ميشود و تقريببصورت دست نخورده طي 48ـ24 ساعتاز طريق ادرار
دفع ميشود.
عوارض جانبي: بندرت واكنشهايحساسيت مفرط و
حساسيت به نوربامصرف ساخارين گزارش شده است.
اشكال دارويي:
Pellet:
13-16 mg
موارد
مصرف: بيكربنات سديم براي كنترلاسيدوزمتابوليك، بهعنوان داروي كمكيدر
اسهالهاي شديد (كه مقدار زياديبيكربنات از دست رفته است)، در
درمانمسموميت با داروها از جمله باربيتوراتهايا ساليسيلاتها و همچنين
بهعنوانقليائيكننده ادرار براي افزايش حلاليتسولفوناميدها و پيشگيري از
تشكيلكريستال و آسيب احتمالي كليوي مصرفميشود. بيكربنات سديم، براي
كنترلزيادي پتاسيم خون در موارد اضطراريمصرف ميشود.
مكانيسم اثر: بيكربنات سديم غلظتبيكربنات
پلاسما را افزايش داده، زيادييون هيدروژن را بافره مينمايد و pHخونرا افزايش ميدهد و در نتيجه تظاهراتباليني
اسيدوز را برطرف ميكند. بهعنوانقلياييكننده ادرار، اين دارو دفع
يونهايبيكربنات آزاد را افزايش داده و بنابراينpH ادرار را بالا ميبرد.
فارماكوكينتيك: دفع اين دارو كليوي
است.دياكسيدكربن ايجاد شده ناشي از داروتوسط ريهها دفع
ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو در آلكالوزمتابوليك يا تنفسي، كاهش يون كلرور ناشياز
استفراغ يا تخليه مداوم دستگاه گوارش وكمي كلسيم خون نبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در موارد زير بايدبااحتياط
مصرف شود:
بيادراري يا كمادراري، حالات مرضياحتباس سديم
همراه با خيز (مانند سيروزكبدي، نارسايي احتقاني قلب، عيب كار كليهو توكسمي
آبستني) و زيادي فشارخون.
2 ـ
از آنجا كه اسيدوز متابوليك باتخليهسديم همراه است، بهتر است ابتدا
باانفوزيون وريدي كلرورسديم ايزوتونيك،كاهش سديم خون را جبران نمود،
مشروطبراينكه كليهها تحت تاثير قرار نگرفته واسيدوز نيز آنقدر شديد نباشد كه
سبببروز عيب كار كليه شود. در چنينشرايطي، استفاده از محلول
ايزوتونيككلرورسديم بهتنهايي ميتواند مؤثر باشدو سبب برقراري مجدد توانايي
كليه برايايجاد بيكربنات شود.
3 ـ
در اسيدوز كليوي يا اسيدوز متابوليكشديد (بهعنوان مثال در حالتي كه pHخونكمتر از 7/1 است)، محلول بيكربنات سديمهمراه
با كلرورسديم انفوزيون ميشود.
4 ـ
درمان دراز مدت با بيكربنات سديمتوصيه نميشود، زيرا خطر بروز
آلكالوزمتابوليك ياافزايش بيش از حد سديموجود دارد.
5 ـ
مصرف مقادير بيش از حد ممكن استموجب بروز كمي پتاسيم خون شود و بيماررا در
معرض خطر آريتمي قلبي قرار دهد.
6 ـ
تزريق سريع دارو، ممكن است موجببروز آلكالوز شديد و احتمالاتحريكپذيري زياد
يا تتاني شود.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانبيكربنات سديم با
متنامين، بهعلت قلياييشدن ادرار ناشي از بيكربنات سديم ممكناست اثر
بخشي متنامين را با مهار تبديلاين دارو بهفرمالدئيد كاهش
دهد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از آب مقطر استريلبراي تزريق، محلول تزريقي كلرورسديم
يامحلول تزريقي دكستروز 5% ميتوان برايرقيق نمودن محلول بيكربنات
سديماستفاده نمود.
2 ـ
محلول بيكربنات سديم را ميتوان ازراه وريدي يا پس از رقيقكردن تا
حدايزوتونيك (1/5 درصد) از راه زيرجلدي،تزريق نمود. غلظت مناسب براي
تزريقوريدي برحسب نياز و وضعيت بالينيبيمار، از 1/5 درصد تا 7/5 درصد
ميباشد.
مقدار
مصرف: بهعنوان قلياييكنندهسيستميك در بزرگسالان و كودكانmEq/kg 1 تزريق وريدي ميشود كه درصورت نياز هر 10 دقيقه
mEg/kg 0/5تزريق ميشود. در مواردي كه
درماناضطراري اسيدوز متابوليك ضرورينباشد، mEq/kg 5 ـ2 طي 8ـ4 ساعتانفوزيون وريدي ميشود.
بهعنوانقلياييكننده ادرار، mEq/kg 5 ـ2 طي 8ـ4ساعت تزريق وريدي
ميشود.
اشكال دارويي:
For
Infusion: 7.5%
موارد
مصرف: محلول ايزوتونيك (0/9درصد كلرورسديم يا محلول نمكي نرمال)بهعنوان
جانشين شونده در حالاتي كه با ازدست رفتن كلرور سديم يا آب بدن
همراهاست، مصرف ميشود. محلول هيپرتونيكپنج درصد كلرورسديم، در كمي سديم
وكلرور خون بهعلت از دست رفتنالكتروليتها، رقيقشدن مايعات بدن
بهعلتمصرف بيش از حد آب و همچنين در درمانفوري تخليه شديد نمك بدن
بهكار ميرود.
مكانيسم اثر: كلرور سديم نمك اصلي درنگهداري فشار
اسموتيك مؤثر پلاسما است.
موارد
منع مصرف: در صورت افزايش،طبيعي بودن يا حتي كم شدن جزئي غلظتسرمي
سديم يا كلرور، محلول پنج درصداين دارو نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در موارد زير، مصرف ايندارو بايد
بااحتياط صورت گيرد:
نارسايي احتقاني قلب، بيكفايتي شديد كليهو خيز
همراه با احتباس سديم.
2 ـ
انفوزيون مقادير بيش از يك ليتر ازمحلول ايزوتونيك، ممكن است غلظت
سرميسديم و كلرور را بيش از حد طبيعي افزايشدهد و منجر بهبروز زيادي سديم
خون شود.همچنين ميتواند باعث از دسترفتن يونهايبيكربنات و در نتيجه بروز
اسيدوز گردد.
3 ـ
تجويز محلول ايزوتونيك، هنگام جراحييا بلافاصله پس از آن ممكن است
باعثاحتباس مقادير بيش از حد سديم شود.
4 ـ
تزريق محلولهاي وريدي ميتواند سببافزايش بار مايع يا مواد موجود در محلولو
در نتيجه رقيقشدن الكتروليتهاي سرم،افزايش بيش از حد آب بدن، حالات
مرضيهمراه با احتقان ياخيز ريوي شود.
عوارض جانبي: تب، عفونت در محل تزريق،ترومبوز
وريدي يا التهاب وريد در محلتزريق، زيادي سديم يا كلرور خون، نشتمحلول
تزريقي بهبافتهاي اطراف رگ وزيادي حجم خون باتزريق اين داروگزارش شده
است.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ ارزيابي باليني وانجام آزمونهاي آزمايشگاهي بهطور
منظمبراي پيگيري تغييرات در تعادل مايع بدن،غلظت الكتروليتها و تعادل
اسيد ـ بازضروري است.
2 ـ
محلول انفوزيون پنج درصد بايدبهآرامي و بااحتياط تزريق شود تا از بروزخيز
ريوي جلوگيري شود.
مقدار
مصرف: مقدار مصرف معمول برايبزرگسالان از محلول 0/9 درصد برايجبران كمبود
الكتروليتها مقدار 1lit/day
يابرحسب نياز بيمار،
ميباشد. براي استفادهاز محلول پنج درصد، ابتدا مقدار سديم ازدست رفته را
بايد محاسبه و پس از آننصف مقدار محاسبه شده را طي 8 ساعتتجويز نمود. سرعت
تجويز نبايد از100ml/hr
تجاوز كند. درمان تا زماني
كهغلظت سديم سرم به mEq/lit
130 برسد ياعلائم عصبي
بهبود يابد، ادامه داده ميشود.
اشكال دارويي:
For
Infusion: 0.45%, 0.9%, 5%
موارد
مصرف: ويتامين A فقط برايپيشگيري يا درمان حالات مرضي
كمبوداين ويتامين مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: ويتامين A براي عملكردطبيعي شبكيه ضروري است. اين
ويتامينبهشكل رتينال در شبكيه با اپسين تركيبميشود و ردوپسين ايجاد
مينمايد كهبراي تطبيق بينايي در تاريكي موردنيازاست. ويتامين A براي رشد استخوان، كاربيضه و تخمدان، تكامل
جنين، تنظيم رشد وتمايز بافت پوششي نيز ضروري است.
فارماكوكينتيك: ويتامين A بهسهولت ازمجرايگوارش سالم جذب ميشود.
ويتاميناضافي و جذب نشده از طريق مدفوع دفعميگردد. ويتامين Aبهمقدار زياد در كبد وبهمقدار ناچيز در كليه و
بافت ريه ذخيرهميشود. اين ويتامين در كبد متابوليزه شدهو از طريق مدفوع و
كليه دفع ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو درهيپرويتامينوز A نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در نارسايي مزمن كليه، بايدبااحتياط
مصرف شود.
2 ـ
اين دارو در كودكان بهدليل حساسيتبيشتر آنها و احتمال بروز مسموميتبامصرف
مقادير زياد يا طولاني مدت دارو وهمچنين در بزرگسالان بهدليل احتمال
بروزتجمع دارو در بدن بااحتياط مصرف شود.
عوارض جانبي: بامصرف بيش از حد ايندارو، زبرشدن
پوست، خشكشدن مو،بزرگ شدن كبد و افزايش سرعتسديمانتاسيون گلبولهاي قرمز
(ESR) وافزايش غلظت كلسيم و آلكالين فسفاتازسرم گزارش
شده است. مقادير زياد دارويا مصرف طولاني آن ممكن است سبببروز خونريزي
لثه، خشكي يا زخم دهان ياترك خوردگي و خشكي لبها شود.
نكات
قابل توصيه: به دليل خطر بروزمسموميت، دارو را نبايد بيش از مقدارمصرف
توصيه شده مصرف نمود.
مقدار
مصرف
خوراكي:
بهمنظور پيشگيري از كمبود ويتامين Aمقدار مصرف توصيه شده در روز برايويتامين
A، براساس سن و شرايط بيماربهصورت زير
است.
شيرخواران و كودكان: از بدو تولد تا سن3 سال
1330ـ1250 واحد رتينول، سن 6ـ4سال 1665 واحد، سن 10ـ7 سال 2330واحد، پسران و
مردان بالغ 3330 واحد،دختران و زنان بالغ 2665 واحد، زنانباردار 2665 واحد،
در دوران شيردهي4330ـ4000 واحد. براي درمان كمبودويتامين A، مقدار مصرف توسط پزشكبراساس
شدت كمبود تعيين ميشود.
تزريقي:
از
راه عضلاني در بزرگسالان،
100/000 u/day ـ 50/000 بهمدت 3 روز وسپس u/day 50/000 واحد بهمدت 2 هفتهتزريق
ميشود.
در
كودكان تا سن يكسال،10/000u/dayـ5000 بهمدت 10 روز
(15000 u/dayـ7500 بهمدت 10 روز برايحالات كمبود شديد
ويتامين) و در كودكان8ـ1 سال، u/day 15/000ـ5000 بهمدت 10روز (u/day 35000ـ17500 بهمدت 10 روزبراي حالات كمبود شديد
ويتامين) تزريقميشود. در كودكان بزرگتر از 8 سال، مقدارمصرف مانند بزرگسالان
است.
اشكال دارويي:
Tablet:
25000 U, 50000 U
Oral
Drops: 50000 U/ml
Injection: 50000 U/ml
Ophthalmic Ointment: 250 u/g
VITAMIN A + D (Oral)
موارد
مصرف: اين فرآورده بهعنوان مكملويتاميني در رژيم غذايي شيرخوارانباسن
كمتر از چهارسال مصرف ميشود.
مقدار
مصرف: مقدار ml/day 1
يا طبقدستور پزشك مصرف
ميشود.
اشكال دارويي:
Oral
Drop: (Vit. A 1500 IU/ml + Vit.D400 IU)/ml