آسم

در حمله‌ آسم‌، عضلات‌ راه‌هاي‌ تنفسي‌ داخل‌ ريه‌ دچار گرفتگي‌ (اسپاسم‌) مي‌شوند و لايه‌ پوششي‌ آنها متورم‌ مي‌شود. در نتيجه‌، راه‌هاي‌ تنفسي‌ تنگ‌ و تنفس‌ سخت‌تر مي‌شود. گاهي‌ حمله‌ آسم‌، عامل‌ آغازگر شناخته‌ شده‌اي‌ (مثل‌ آلرژي‌، سرما، داروهاي‌ خاص‌ يا دود سيگار) دارد. در ساير موارد، عامل‌ آغازگر مشخصي‌ يافت‌ نمي‌شود. بسياري‌ از مبتلايان‌، شب‌ها دچار حملات‌ ناگهاني‌ مي‌شوند.
افراد مبتلا به‌ آسم‌ معمولاً در برخورد با نشانه‌هاي‌ ابتدايي‌ حمله‌ آسم‌، با استفاده‌ از اسپري‌ استنشاقي‌ «تسكين‌بخش‌» اين‌ حملات‌ را كنترل‌ مي‌كنند. بسياري‌ از اسپري‌هاي‌ استنشاقي‌ تسكين‌بخش‌، سرپوش‌هاي‌ آبي‌رنگ‌ دارند. مي‌توان‌ با وصل‌ كردن‌ يك‌ محفظه‌ پلاستيكي‌ پخش‌كننده‌ يا «آسم‌يار» به‌ اسپري‌ استنشاقي‌، به‌ بيمار كمك‌ كرد تا داروها را به‌ صورت‌ اثربخش‌ تنفس‌ كند. اسپري‌هاي‌ استنشاقي‌ پيشگيري‌كننده‌ معمولاً سرپوش‌ قهوه‌اي‌ يا سفيد دارند و مبتلايان‌ به‌ آسم‌، به‌منظور پيشگيري‌ از وقوع‌ حملات‌، آنها را به‌طور مرتب‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌دهند. البته‌ اين‌ اسپري‌ها، درمان‌ مؤثري‌ براي‌ حملات‌ آسم‌ محسوب‌ نمي‌شوند و نبايد در اين‌ موارد از آنها استفاده‌ كرد.
تشخيص‌
اشكال‌ در تنفس‌ همراه‌ با طولاني‌ شدن‌ مرحله‌ بازدم‌ ممكن‌ است‌ موارد زير وجود داشته‌ باشند:
- وجود خس‌خس‌ طي‌ بازدم‌
- اشكال‌ در صحبت‌ كردن‌ و نجوا كردن‌
- نمودهاي‌ هيپوكسي‌ مثل‌ ته‌رنگ‌ خاكستري‌ ـ آبي‌ در لب‌ها، نرمه‌ گوش‌ها و بستر ناخن‌ها (سيانوز)
- دلواپسي‌ و اضطراب‌
- سرفه‌
- در حملات‌ شديد، خستگي‌ بارز مي‌شود. به‌ ندرت‌، بيمار بي‌هوش‌ شده‌، تنفس‌ متوقف‌ مي‌گردد.

اهداف‌
تسهيل‌ تنفس‌
در صورت‌ نياز، درخواست‌ كمك‌ پزشكي‌
۱) خونسردي‌ خود را حفظ‌ كنيد و به‌ بيمار اطمينان‌ خاطر بدهيد. به‌ وي‌ بگوييد كه‌ يك‌ پاف‌ از اسپري‌ خود را استنشاق‌ كند. از او بخواهيد كه‌ (حين‌ استفاده‌ از اسپري‌) آرام‌ و عميق‌ نفس‌ بكشد.
۲) اجازه‌ بدهيد بيمار در موقعيتي‌ كه‌ احساس‌ راحتي‌ بيشتري‌ مي‌كند، قرار گيرد (اغلب‌ نشسته‌). به‌ بيمار اجازه‌ دراز كشيدن‌ ندهيد.
۳) يك‌ حمله‌ خفيف‌ آسم‌ بايد طي‌ ۳ دقيقه‌ تسكين‌ پيدا كند. اگر اين‌طور نشد، از بيمار بخواهيد كه‌ يك‌ دوز ديگر از همان‌ اسپري‌ استنشاق‌ كند.
احتياط‌!
در صورتي‌ كه‌ حمله‌ فعلي‌، نخستين‌ حمله‌ آسم‌ است‌ يا حمله‌ شديد است‌ و يا اينكه‌ هريك‌ از موارد زير رخ‌ داده‌ است‌، با مركز اورژانس‌ تماس‌ گرفته‌ و آمبولانس‌ درخواست‌ كنيد.
- اسپري‌ استنشاقي‌ پس‌ از ۵ دقيقه‌ هيچ‌ اثري‌ نداشته‌ است‌.
- حال‌ بيمار رو به‌ وخامت‌ است‌.
- بيمار از نفس‌ افتاده‌، مشكل‌ مي‌تواند حرف‌ بزند.
- نشانه‌هاي‌ خستگي‌ كم‌ كم‌ بارز شده‌اند.
به‌ بيمار كمك‌ كنيد تا هر ۱۰-۵ دقيقه‌ از اسپري‌ خود استفاده‌ كند. هر ۱۰ دقيقه‌، تنفس‌ و نبض‌ بيمار را كنترل‌ و ثبت‌ كنيد.
هشدار!
اگر بيمار بي‌هوش‌ شده‌ است‌، راه‌ تنفسي‌ را باز و تنفس‌ را كنترل‌ كنيد؛ آماده‌ باشيد تا در صورت‌ لزوم‌، احياي‌ تنفسي‌ و ماساژ قفسه‌ سينه‌ را آغاز كنيد (فصل‌ « اقدامات‌ نجات‌دهنده‌ حيات‌ » را ببينيد). با اورژانس‌ تماس‌ گرفته‌ و آمبولانس‌ درخواست‌ كنيد. اگر بيمار نفس‌ مي‌كشد، وي‌ را در وضعيت‌ بهبود قرار دهيد. تا رسيدن‌ نيروهاي‌ امدادي‌، علايم‌ حياتي‌ (سطح‌ پاسخ‌دهي‌، نبض‌ و تنفس‌) را كنترل‌ كنيد.

<< صفحه قبل

بازگشت به صفحه مطالب پزشکي