تكان‌ مغزي

مغزي‌ مي‌تواند آزادانه‌ حركت‌ مختصري‌ در داخل‌ جمجمه‌ داشته‌ باشد و بنابراين‌ در اثر ضربه‌ به‌ سر، مغز ممكن‌ است‌ «تكان‌ بخورد». اين‌ حالت‌ را تكان‌ مغزي‌ مي‌نامند. حوادث‌ رانندگي‌، آسيب‌هاي‌ ورزشي‌، سقوط‌ و ضرباتي‌ كه‌ در زد و خورد به‌ فرد اصابت‌ مي‌كنند، از شايع‌ترين‌ علل‌ تكان‌ مغزي‌ هستند. تكان‌ مغز سبب‌ بروز اختلال‌ منتشر اما موقت‌ در فعاليت‌ طبيعي‌ مغز مي‌شود. با اين‌ حال‌، تكان‌ مغزي‌ معمولاً با هيچ‌ صدمه‌ پايدار مغزي‌ همراهي‌ ندارد. مصدوم‌ ممكن‌ است‌ دچار اختلال‌ هوشياري‌ شود اما اين‌ حالت‌ فقط‌ مدت‌ كوتاهي‌ (معمولاً فقط‌ چند دقيقه‌) طول‌ مي‌كشد و به‌ دنبال‌ آن‌، بهبود كامل‌ وجود دارد. بر اساس‌ تعريف‌، تشخيص‌ تكان‌ مغزي‌ تنها زماني‌ مسجل‌ مي‌شود كه‌ مصدوم‌ به‌طور كامل‌ بهبود يافته‌ باشد. اگر علايمي‌ مثل‌ سردرد يا تاري‌ ديد در مصدومي‌ كه‌ دچار تكان‌ مغزي‌ شده‌ است‌، بعداً ظاهر شوند، بايد وي‌ را تحت‌ كنترل‌ قرار داد و به‌ او توصيه‌ كرد كه‌ به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كند.
مباحث‌ زير را هم‌ ببينيد:
فشردگي‌ مغز ، اقدامات‌ نجات‌دهنده‌ حيات‌ ، آسيب‌ ستون‌ فقرات‌ .
تشخيص‌
دوره‌ كوتاهي‌ از اختلال‌ هوشياري‌ به‌ دنبال‌ وارد آمدن‌ يك‌ ضربه‌ به‌ سر. ممكن‌ است‌ موارد زير نيز وجود داشته‌ باشند:
گيجي‌ يا تهوع‌ در زمان‌ به‌ هوش‌ آمدن‌.
از دست‌ دادن‌ حافظ‌ نسبت‌ به‌ تمام‌ حوادثي‌ كه‌ در زمان‌ حادثه‌ يا بلافاصله‌ پيش‌ از آسيب‌ رخ‌ داده‌اند.
سردرد خفيف‌ و منتشر.
نحوه‌ ايجاد تكان‌ مغزي‌
تكان‌ مغزي‌ معمولاً در اثر وارد آمدن‌ يك‌ ضربه‌ به‌ سر روي‌ مي‌دهد. اين‌ ضربه‌ سبب‌ «تكان‌ خوردن‌» مغز در داخل‌ جمجمه‌ مي‌شود كه‌ به‌ اختلال‌ موقت‌ كاركرد مغز منجر مي‌شود.

اهداف‌
اطمينان‌ حاصل‌ كردن‌ از به‌ هوش‌ آمدن‌ كامل‌ و بي‌خطر مصدوم‌
واگذاري‌ مسؤوليت‌ مراقبت‌ از مصدوم‌ به‌ يك‌ فرد مسؤول‌
در صورت‌ لزوم‌، درخواست‌ كمك‌ پزشكي‌
هشدار!
اگر مصدوم‌ به‌طور كامل‌ به‌ هوش‌ نيامد و يا پس‌ از بهبود اوليه‌، سطح‌ پاسخ‌دهي‌ وي‌ رو به‌ وخامت‌ بود: با مركز اورژانس‌ تماس‌ بگيريد و آمبولانس‌ درخواست‌ كنيد.
احتياط‌!
تمام‌ مصدوماني‌ كه‌ دچار آسيب‌ سر شده‌اند، بايد از جهت‌ آسيب‌ گردني‌ هم‌ تحت‌ مداوا قرار بگيرند (مبحث‌ « آسيب‌ ستون‌ فقرات‌ » را ببينيد).
۱) از اقدامات‌ درماني‌ مربوط‌ به‌ اختلال‌ هوشياري‌ پيروي‌ كنيد.
۲) علايم‌ حياتي‌ (سطح‌ پاسخ‌دهي‌، نبض‌ و تنفس‌) را كنترل‌ و ثبت‌ كنيد. حتي‌ اگر به‌نظر مي‌رسد كه‌ مصدوم‌ بطور كامل‌ به‌هوش‌ آمده‌ است‌، وي‌ را از نظر بدتر شدن‌ سطح‌ پاسخ‌دهي‌، تحت‌ نظر بگيريد.
۳) پس‌ از به‌ هوش‌ آمدن‌ مصدوم‌، مسؤوليت‌ مراقبت‌ از او را به‌ يك‌ فرد مسؤول‌ بسپاريد. اگر مصدوم‌ در ميادين‌ ورزشي‌ دچار آسيب‌ شده‌ است‌، هرگز به‌ او اجازه‌ ندهيد كه‌ قبل‌ از مراجعه‌ به‌ پزشك‌، بازي‌ را از سر بگيرد.
۴) اگر مدتي‌ پس‌ از وارد شدن‌ ضربه‌ به‌ سر، مصدوم‌ دچار سردرد، تهوع‌، استفراغ‌ يا خواب‌آلودگي‌ بيش‌ از حد شده‌ است‌، به‌ او توصيه‌ كنيد كه‌ به‌ بيمارستان‌ مراجعه‌ كند.

<< صفحه قبل

بازگشت به صفحه مطالب پزشکي